( 129 ) 



Deze proeven hebben voor mij echter minder waarde dan 

 die der voorafgaande proefreeks, omdat de verandering van 

 stand van het water in de beide piëzometerbuizen hier minder 

 regelmatig plaats greep. Hier was die verandering in stand in 

 de open buis in den regel juist tegenovergesteld aan die in de 

 buis van het piëzometervat, zoodat, terwijl die verandering in 

 de laatste buis op een geringe temperatuursverhooging wees, in 

 de open buis daarentegen een geringe temperatuursverlaging 

 werd aangewezen. Dit is waarschijnlijk hieraan te wijten, dat 

 het koperen omhulsel niet volkomen waterdicht sloot. De ver- 

 anderingen van het niveau van het water in de beide buizen 

 waren echter gedurende elke proef zoo gering, dat bovengenoemde 

 onregelmatigheid op den berekenden samendrukbaarheidscoëfn- 

 ciënt slechts een uiterst geringen invloed kan gehad hebben. 

 Heeft die invloed eenigszins gewerkt, dan moeten wij voor de 

 samendrukbaarheid een iets te groote waarde gevonden hebben. 



Bij de eerste proefreeks met dezen piëzometer kwamen deze 

 onregelmatigheden niet voor. Zoowel in de open buis als in de 

 buis van het piëzometervat had een uiterst langzame rijzing van 

 het niveau van het water plaats *). Het water steeg in denzelf- 

 den tijd iets sterker in de open buis dan in de andere, hetgeen 

 ook het geval moest zijn, omdat de open buis met een veel 

 grooter volumen water in verband stond dan de buis van het 

 piëzometervat. Aanvankelijk meende ik, dat het water in de 

 open buis te weinig steeg in verhouding tot de waargeno- 

 men stijging in de andere buis, totdat ik ten slotte de reden 

 daarvoor vond. De open buis staat in verband met het water 

 in het koperen omhulsel, de andere buis met het water in het 

 glazen piëzometervat; en nu is bij de betrekkelijk lage tempe- 

 raturen, waarbij ik werkte, de schijnbare uitzettings-coëffieiënt 

 van water in een koperen vat veel kleiner dan in een glazen 

 vat. En het verschil is des te grooter, naarmate de temperatuur 

 lager is, omdat de uitzettings-coëffieiënt van water veel sneller 



*) Om een voorbeeld te geven van de uiterst langzame verplaatsing van het 

 niveau zij vermeld, dat in twee uren het water in de buis van het piëzometervat 

 slechts 1,45 en in de open buis slechts 2,55 schaaldeelen steeg. En bij de overige 

 proeven was de stijging even gering. 



VERSL. EN MMJED. AFD. KATCURR. 2 de REEK6. DKKL XIV. 9 



