( 130 ) 



met de temperatuur verandert dan die van koper en glas. In 

 overeenstemming hiermede vond ik de stijging in de open buis 

 des te kleiner ten opzichte van die in de andere buis, naarmate 

 de temperatuur lager was. 



Dat door de aangewende drukkingen binnen het piëzometer- 

 vat, zooals wij vroeger reeds hebben opgemerkt, geen blijvende 

 veranderingen van volumen van dat vat waren ontstaan, bleek 

 uit de wegingen. Het piëzometervat was vóór de proeven bij 

 0° met kwik gewogen, na de eerste proefreeks bij 0° met wa- 

 ter. De inhoud van het vat bleek in de beide gevallen volkomen 

 dezelfde te zijn. Het gevonden gewicht van het water, dat den 

 piëzometer vulde, werd herleid tot het gewicht van een gelijk 

 volumen kwik van 0°; en aan de beide gevonden gewichten kwik 

 werd vervolgens met behulp van het bekende inwendig volumen 

 van de buis des piëzo meters nog een kleine correctie aange- 

 bracht, omdat het gewogen kwik en water den piëzometer niet 

 tot dezelfde streep der buis vulden, Ue aldus herleide gewichten 

 kwik van 0°, die het volumen aangaven van den piëzometer bij 

 0° tot dezelfde deelstreep der daaraan verbonden buis, verschil- 

 den slechts om ongeveer een milligram, of om slechts een mil- 

 lioenste van de geheele waarde. 



De open buis des piëzometers stond verticaal. Werd de groote 

 drukking binnen het piëzometervat aangebracht, dan steeg het 

 water in de open buis, de drukking op het water dat het pië- 

 zometervat omringt wordt daardoor iets grooter en dit water 

 wordt daarom eenigszins samengeperst. Men vindt daarom voor 

 de vergrooting van het piëzometervat door de inwendige drukking 

 een iets te kleine en voor den samendrukbaarheidscoëfficiënt dus 

 een iets te groote waarde, wanneer men niet let op die vermeerde- 

 ring van drukking in het den piëzometer omringende koperen 

 vat. Deze fout is echter zoo gering, dat wij haar gerust konden 

 verwaarloozen, zooals blijkt uit de volgende berekening. Nemen 

 wij daartoe de eerste proef, waarbij de grootste drukking werd 

 aangewend. De rijzing van het water in de open buis bedroeg 

 dan 39 deelstrepen, d. i. ongeveer 39 millimeters. De drukking 

 binnen het koperen omhulsel neemt daardoor toe óm 39 mm. 



1 



water of ongeveer 2,9 mm. kwik of ongeveer — - atmospheer. 



