BOUWSTOFFEN VOOR DE GESCHIEDENIS 



DER 



WIS- EN NATUURKUNDIGE WETENSCHAPPEN 

 IN DE NEDERLANDEN. 



DOOR 



D. BIERENS DE HAAN. 



N°. XVIII. MARTINUS CAROLUS CRESZFELDT. 



1. Onder de Rekenboeken, die in de zestiende eeuw in Duitsch- 

 land verschenen zijn, bekleedde die van adam kiese (— kies, 

 riesz) — geboren in 1492 te Stafielstein, en overleden als 

 Bergbeambter te Annaberg in 1559 — eene voorname plaats. 

 Hunne titels zijn in de onderscheidene uitgaven, 1518, 1522, 

 1527, enz. zeer verschillend: die van 1527 luidt 



//Rechnung auff der Lynchen vnd Eedern. Aufi' allerley Hand- 

 thirung. Zum andern mal vbersehen, vnd gemehrt. Anno mdxxvii. 

 Gedruckt durch gabkiel kantz." 



Deze rekening op lijnen of strepen moest dienen om de leer- 

 lingen een duidelijk begrip te geven van de rekenkundige 

 bewerkingen, en evenzeer om aan de onervaren en in die we- 

 tenschap de moeite van veel denken te besparen en daarvoor 

 mechanische bewerkingen in de plaats te stellen. In latere tij- 

 den is daaruit met veel wijzigingen het rekenraam ontstaan, 

 zooals het op de scholen, ook thans nog, pleegt gebruikt te 

 worden, 



In Duitschland maakte deze methode grooten opgang. Kiese 



