( 192 ) 



Dit kan dunkt mij als zeker worden aangenomen, dat het 

 diertje niet met de kina op Java is geïmporteerd, zooals ter 

 loops, in het jaarbericht over 1869, mogelijk geacht, maar 

 echter ook toen reeds gelijktijdig zeer betwijfeld werd, en als 

 men nu denkt, dat het alleen de op Java ingevoerde gewassen 

 aantast, kan dit zeer wel zijn ; eerstens : omdat men aan deze 

 gewassen meer aandacht schenkt; tweedens : omdat deze gewas- 

 sen als op vreemden bodem en in ander klimaat tierende, min- 

 der weerstand bieden aan uitwendige invloeden, wellicht over 

 het geheel, ook meer teeder van aard zijn. 



In 1869 meende ik te mogen berichten, dat gelijksoortige 

 ziekteverschijnselen als in de kina voorkomen, door mij ook 

 waren ontdekt in de Gouvernements wildhout-aanplan tingen en 

 in de mangg a-hoomen. 



Of de ziekelijke verschijnselen die men aan de Mangiferas 

 en de Jambosas trouw waarnemen kan, nu ook dezelfde oor- 

 zaken hebben, durf ik niet bew r eren en ik geloof ook niet, dat 

 die verschijnselen tot heden nauwgezet zijn onderzocht en be- 

 studeerd, maar dat zij analoog zijn aan die der kina, komt mij 

 meer dan waarschijnlijk voor. 



De theeroest, synonym dus met de kinaroest, heeft op Java 

 zoowel als daar buiten, sinds jaren, onberekenbare schade aan- 

 gericht en geheele thee-établissementen zooal niet ten gronde 

 gericht, dan toch tot vrij waardelooze of onvruchtbare kapitalen 

 gereduceerd. 



Het eigenbelang der ondernemers deed instinktmatig, naar 

 alle denkbare middelen zoeken om de dreigende ramp te be- 

 zweren en menigmaal dacht men intensive wapenen gevonden 

 en toegepast te hebben, maar men heeft de kwaal niet onder- 

 drukt. 



Op het thee- etablissement Parakansalak in het Zuid- Westen 

 der Preangerregentschap, dacht de bekwame en energieke plan- 

 ter en fabriekant, de heer a. holle, het een heel eind te hebben 

 gebracht door zijne thee-heesters te bedekken met rijststroo of 

 anderen afval. Onder die bedekking bleven de planten vrij en 

 groeiden ongestoord voort. Men kan dit middel verklaren, nu 

 men de zekerheid heeft, dat insekten de vernielals zijn, maar 

 toepasselijk op groote schaal, is het zeker niet te noemen. 



