( 206 ) 



geheel een meer beteekenende arbeid zal worden. Daarmede moet 

 een industrieel wel degelijk rekening houden zal hij zich in zijn 

 balans van kosten en inkomsten niet teleurgesteld zien. 



Tot lieden heeft het oogsten van den kinabast op Java, als 

 volgt plaats. 



Zoodra tijd en weêrsgesteld gunstig voorkomen, wijst de be- 

 heerder der onderneming op elk établissement, — er zijn zeven 

 établissementen, — den opziener de plantsoenen aan waaruit 

 geoogst moet worden. 



Dan gaat de opziener met zijnen mandoer en eenige flinke 

 vaste arbeiders naar de tuinen en wijst voor zooveel noodig, de 

 individuen aan die geëxploiteerd moeten worden. Bij eiken boom 

 plaatst men een zichtbaar teeken, een stukje hout of bamboe. 

 Een paar arbeiders graven de wortels der boomen bloot; een 

 paar anderen volgen op den voet en schillen de boomen tot 2 

 u 3 voeten boven hun basis. Nu kan een derde ploeg de zoo 

 gedeeltelijk geschilde boomen gemakkelijk kappen, zonder eenig 

 gevaar dat daarmede verlies van bast gepaard zal gaan. 



Is een boom gekapt, dan hakt men er de takken af en brengt 

 daarvan de zwaarsten, benevens den stam, naar een geschikt punt 

 in het plantsoen, waar de vrouwen der arbeiders zich vereenigen 

 om stammen en takken op maat te schillen. 



Tegen schafttijd worden de geschilde basten in draagmanden 

 medegenomen naar het etablissement en daar overgegeven aan 

 het met het drogen belast personeel. 



Door deze verdeeling van den arbeid gaat alles prompt en 

 ordelijk voort. 



De Ledgeriana-boomen worden niet uitgegraven maar -J- voet 

 boven den grond afgezaagd, omdat de overblijvende stompen welig 

 uitloopen en hunne spruiten het best materieel voor stekken 

 zijn. Een paar uitloopers laat men doorgroeien om nieuwe stam- 

 men te vormen. Zoodra echter de oogstbare plantsoenen raeeren- 

 deels uit Ledgerianas bestaan, zal het rationeel zijn ook deze 

 uit te graven, omdat aan de stompen de zwaarste en rijkste 

 bast zitten blijft en ook de wortelbast zeer veel kinine houdt. 



Veelzijdige proeven hebben bewezen dat de omschreven oogst- 

 wijze, de meest rationeele en voordeelige tevens is. Immers, op 

 elk établissement worden toch kweekerijen aangehouden en kan 



