( 227 ) 



reiden die, bij eventueele koorteen, al dadelijk nuttig werken 

 kan. Men zou van dit poeder des noods een zuur afkooksel 

 of infusium kunnen maken, daar de inlanders zelven, azijn be- 

 reiden en het gebruik hiervan, toch wel geen schade zal veroor- 

 zaken. De Heer moens is meermalen door mij uitgenoodigd 

 om eens te onderzoeken, welke en hoevele bestanddeelen uit 

 het kinapoeder worden getrokken, als men het in een gewonen 

 inlandschen trekpot, met zeer zwakken inlandschen azijn behan- 

 delt. Het middel moge dan al niet specifiek zijn en dikwijls 

 onvoldoende blijken, het is in elk geval te beproeven en on- 

 kostbaar, nu de regeering in hare plantsoenen voortdurend over 

 groote partijen afval van kinabast beschikt, die voor de markt 

 minder aanbevolen mag worden. 



Het verbruik van kinine neemt in Indiè' verbazend toe. Zoo 

 ik mij wel herinner is het nu reeds tot 16 00 kilo's 's jaars ge- 

 stegen, terwijl het 20 jaren geleden geen vierde daarvan bedroeg. 

 En toch sterven er jaarlijks duizenden wegens gebrek aan hulp 

 en worden tientallen kilo's kostbare kinine vermorst, omdat men 

 er onder de bevolking geen behoorlijk gebruik van maakt waar 

 en wanneer het middel met milde hand verstrekt, maar zijn toe- 

 diening niet door deskundigen bewaakt wordt. 



Bij de aanbieding van eene nota betreflende de behandeling 

 van kina-planten, — 1869, — stond de idee op den voorgrond, 

 om de teelt van kina onder de bevolking aan te moedigen en er 

 naar te streven den kinabast eenmaal tot een gewoon handels- 

 produkt op de inlandsche markten te maken. Op de passers 

 worden zeer veel huismiddeltjes verhandeld, waaronder de kina- 

 bast, door de bevolking gekweekt, een eerste en voorname plaats 

 zou kunnen en moeten innemen. 



Thans is de kwestie van het quinetum op den voorgrond ge- 

 plaatst. 



"De voorstanders houden vol dat het quinetum de kinine 

 meestal zal kunnen vervangen en dat het dan om zijne mindere 

 kostbaarheid de aanbeveling verdient. 



Ik wil nu zwijgen over de vraag, of de regeering verstandig 

 en economisch handelt, als zij haar verlangen om het quinetum 

 op Java in de kina-plantsoenen te doen bereiden, wil doorzetten. 

 Ik blijf volharden in de overtuiging, dat men zich nieuwe te- 



