( 324 ) 



mij die reactie in den wand der naar buiten tredende papil en 

 evenzoo in de binnenste omkleeding van den inhoud aanstonds 

 vertoonde. Uit deed mij twijfelen aan de juistheid der voorstelling, 

 dat het bedoelde endosporium de wand der eerste prothalliuincel 

 of van het eerstgevormde rhizoid zou wezen. Want dat de reeds 

 gecuticulariseerde of in elk geval secundair gewijzigde binnen- 

 wand der rijpe spoor bij het begin der kieming zelf als liet 

 ware verjongd en een zuiver, primair cellulose membraan 

 zou worden, kon ik niet aannemen. Dit strijdt, dunkt 

 mij, met al wat wij weten van de ontwikkeling van den cel- 

 wand. Ik zocht rond in de litteratuur over de structuur van 

 den wand der sporen en ik vond, dat fischeu von waldheim 

 (Priugsh. Jahrb. f. w. Bot. IV. p. 374) en kny (Pringêh, 

 Jahrb. f. w. Bot. VUL p 3) bij Osmunda evenmin eene blauwe 

 verkleuring fier intine hadden kunnen verkrijgen; dat TSCHian A- 

 koff (Ann. d. se. nat. 1874. XIX p 226 en Bot. Zeit IH75 

 p. 2) bij Angiopteris en bij Polypodiaceen, jonkman bij Ansrio- 

 pteris en MaraUia [Bot Zeit. 1878, p. 134} en baukb (Pringh. 

 Jahrb. X, p. o 9) bij Cyatheaceen daarentegen de cellulose-reactie 

 in het endosporium vonden, terwijl euerssen, pedersen, bübck en 

 anderen van de chemische natuur van het endosporium geene 

 melding maken Trouwens bij de meeste onderzoekingen over 

 de kieming der scoren was de aandacht meer op de morpho- 

 logische dan op de physiologische zijde van het vraagstuk ge- 

 vestigd, en werden de eerste veranderingen in de spoor zelve 

 voorbijgegaan of slechts vluchtig beschreven 



Dit gaf mij aanleiding om het ontwikkelingsproces der s -oren 

 van Gleichenia wat nader te onderzoeken, onder vergelijking 

 met dat van andere Varens. De voornaamste uitkomsten daar- 

 van zijn de volgende : 



De sporen van het geslacht Gleichenia, waarvan ik de soorten 

 Gl. hecistophylla, Gl. rupestris, (zie Pig. 1 en 2 . Gl. Mendelli, G\. 

 microphylla, Gl semivestita, Gl. circinnata, Gl. speluncae, Gl. 

 dicarpa en Gl flabellata heb onderzocht, zijn, met uitzondering der 

 laatstgenoemde species, die bilaterale sporen bevat f zie Fig. ! 4 en 1 5), 

 radiair. Zij vertoonen een volkomen ongekleurden en doorschijnenden 

 wand, en bezitten, behalve de drie welbekende lijsten (bij Gl. llabellata 

 natuurlijk ééne lijst) geene andere .teekeningen of verdikkingen 



