( 327 ) 



Nu en clan echter heb ik de kern van vorm zien veranderen, 

 veelhoekig worden met draad vormige uitloopers of pseudopodiën, 

 een enkele maal ook in de veranderde kern twee kernlichaampjes, 

 (Fig. 6) en later bij deze sporen, na contractie van den inhoud, 

 twee kernen ieder kleiner dan de oorspronkelijke, gezien. Meer 

 en meer wordt nu de inhoud groenachtig en fijnkorrelig ; de 

 vetbolletjes verminderen in hoeveelheid ; worden de in dit sta- 

 dium verkeerde sporen met chlorzinkjod behandeld, zoo vindt 

 men daarin een aantal uiterst kleine zetmeelkorreltjes, als 

 blauwzwarte puntjes, die vooral nabij den omtrek der spoor 

 gelegen zijn (Fig. 6). 



Nu schijnt ook ten opzichte van den wand de wijziging te be- 

 ginnen. Langzaam wijken aan het vereenigingspunt der drie lijsten 

 de punten der drie kleppen een weinigje van een (ÏHg. 5). 



Reageert men thans weder met chlorzinkjod, dan vindt men een 

 duidelijken cellulosewand om den inhoud gevormd. Deze nieuwe 

 wand is uiterst dun en ligt eng tegen den oorspronkelijken spoor- 

 wand aan, behalve ter plaatse waar de kleppen vaneenwijken, al- 

 waar hij zich als de scherpe omgrenzing eener papil voordoet 

 (Eig. 10). Men kan dan ook bij de levende, opengaande, in water 

 liggende spoor niet dan op deze plaats dien w r and herkennen. 

 Maar wanneer men, gelijk gezegd, de spoor met schultze's rea- 

 gens behandelt, bepaaldelijk wanneer men niet vooraf water toe- 

 voegt, ziet men niet alleen den inhoud zich samentrekken en 

 kleuren, maar ook dien nieuw r en wand losgemaakt van den spoor- 

 wand en als een uiterst dun, vliezig, licht blauw gekleurd zakje 

 den gecontraheerden inhoud omgeven (Fig. 10, 11, 1 2, 1 3). ïk 

 heb dit verschijnsel niet alleen bij verschillende Gleichenia- spe- 

 cies, maar ook bij andere sporen van varens, welker wand niet 

 al te ondoorschijnend was, teruggevonden, o. a. de groote spo- 

 ren van Ceratopteris thalictroides vertoonden hetzelfde zeer dui- 

 delijk. Bij Gleichenia ziet men dan tevens, dat op dit stadium 

 reeds celdeeling in de spoor heeft plaats gehad. De gecontra- 

 heerde inhoud is in tweeën gedeeld, soms ieder met een kern 

 voorzien, en tusschen beide bevindt zich een deelingswand, ge- 

 woonlijk loodrecht op de latere groeirichting (Fig. 10). 



Deze deelingswand is in gunstige gevallen ook reeds zonder 

 de inwerking van chlorzinkjod te zien. maar vertoont zich bij 



