( 328 ) 



aanwending van dit reagens als een dunne blauwe streep, aan- 

 sluitende aan den nieuw gevormden cellulosewand. Zoodanige 

 celdeeling reeds in de spoor is overigens niet vreemd. Kny 

 heeft ze voor Ceratopteris (Die Parkeriaceen, pag. 9, Taf I, 

 fig. 3), prantl voor Trichomanes en Hyinenophyllum 'Die ILj 

 menophyllaceen, pag. 41} beschreven, en bij Ceratopteris heb ik 

 kny's opgaven bevestigd gevonden. 



Mijne voorstelling van het eerste stadium van het kiemings- 

 proces der sporen is na deze: Niet de binnenste laag van den 

 oorspronke) ijken wand der spoor, gewoonlijk intine of endo 

 spermium geheeten, wordt de wand der eerste prothalliumcel of 

 van het eerste rhizoid, maar uit den protoplas.na inhoud wordt 

 vóór het opengaan der spoor een nieuwe cellulosewand afge- 

 scheiden, die tengevolge van den turgor der cel zich eng aan- 

 sluit tegen den binnenwand der spoor. De vorming van dit 

 cellulose membraan geschiedt op de gewone wijze uit het pro- 

 toplasma, zooals die door hofmeister, strasburger, e. a. uit- 

 voerig beschreven is. 



De ontstane cellulosewand vergroot zich door intussusceptie 

 als gewoonlijk en komt, na het opengaan der spoor, als papil 

 te voorschijn Zij kan ook daarna nog aanzienlijk in grootte 

 toenemen, getuigen de gekiemde sporen van Angiopteris en 

 Marattia (luerssen, Mitth. a. d. Ges. Bot., I 330, jonkman, 

 Bot. Zeit., 1878, p. 136), waarbij de eerste cel den inhoud 

 der spoor zelve 5 — 1 malen in grootte overtreft Binnen 

 deze eerste cel hebben alras (d. i. soms vóór het opengaan der 

 spoor, soms kort daarna) deelingen plaats door tusschenwanden 

 van cellulose, na voorafgegane deeling der celkern. 



Deze voorstelling strijdt met de algemeen aangenomene, 

 boven bl. 253 beschreven, volgens welke het endosporium den 

 wand der eerste prothalliumcel vormt, maar ik geloof dat zij 

 juister is. Zij toch steunt op opzettelijke onderzoekingen aan- 

 gaande de veranderingen in den inhoud der spoor bij het begin 

 der kieming, hetgeen bij de andere niet altijd het geval is. 

 De schrijvers over de kieming der sporen glijden in den regel 

 over die eerste veranderingen heen, of beschouwen ze als gelijk 

 aan die der pollenkorrels. Slechts bij twee van hen vind ik 

 eene uitdrukking, die aan eene soortgelijke voorstelling als de 



