( 390 ) 



een korte historisch 'overzicht der voornaamste theoriën sedert 

 ampère aanvangt. 



De hypothesen, die men thans nog te hulp moet roepen om 

 tot eene bewijsvoering der wet van ampère te geraken, laten 

 zich volgens den schrijver tot een viertal zam en vatten : 



1°. De ponderomotorische krachten tusschen twee stroomele 

 inenten zijn evenredig met de lengten der elementen en met 

 de stroom sterkten. 



2°. Die krachten zijn verder afhankelijk van de ligging der 

 beide elementen ten opzichte van elkander. 



3°. Men mag de krachtwerkingen tusschen twee elementen 

 vervangen door die tusschen hunne zoogenaamde componenten. 



4°. Er bestaan tusschen twee stroomelementen geene ponde- 

 romotorische krachten buiten de verbindingslijn en geen richtende 

 koppels. 



Terwijl geene electrodynamische theorie bestaat, waarin niet 

 de drie eerste hypothesen werden aangenomen en alle deze theo- 

 riën voor gesloten stroomen tot dezelfde krachtwerkingen lei- 

 den, werd de 4 e hypothese omtrent de richting en den aard der 

 werking herhaaldelijk door andere vervangen, en wel het eerst 

 door gbassmann, later door helmholtz. Wanneer zulke theoriën, 

 even als die van ampère, steeds verdedigers vinden, meent de 

 Heer korteweg terecht» dat het nut eener meer algemeene theo- 

 rie, waarbij de vierde hypothese niet gesteld wordt en dus de 

 richting en aard der kracht niet vooraf worden bepaald, bezwaar- 

 lijk kan worden ontkend. Zoodanige theorie zal de theoriën van 

 ampère, grassmann en helmholtz als bijzondere gevallen in zich 

 sluiten en hunne onderlinge verhouding aan het licht stellen. 



De schrijver wil dan die 4 e hypothese door eene meer alge- 

 meene opvatting vervangen, waarbij men 1°. wat de richting 

 der kracht betreft, slechts eischt dat aan de wet van symetrie 

 voldaan wordt, 2°. bij de werking van stroomelementen ook 

 koppels opneemt ; dit laatste was nog nimmer gedaan. 



In het tweede gedeelte, het hoofddeel zijner verhandeling, 

 ontwikkelt de schrijver zijne theorie, wier eigenaardigheid be- 

 halve in het aannemen van koppels nog in het invoeren der 

 krachten loodrecht op de verbindingslijn en in het niet da- 

 delijk aannemen van de wet van actie en reactie bestaat. 



