( 409 ) 



waarop de put zich van vulkanisch terrein bevindt, hier wel niet 

 gedacht worden. Ook scheikundige werkingen kunnen bezwaarlijk 

 hier in het spel zijn, daar de geheele put door een uit afwis- 

 selende klei , leem-, leemtnergel- en zandlagen bestaand terrein 

 gaat; en bepaaldelijk stippen wij hier aan dat alle vier de pun- 

 ten, waar de temperatuur-bepaiingen verricht zijn, gelegen zijn 

 te midden van dikke zandlagen 



De eenige oorzaak, waarvan men met eenige waarschijnlijk- 

 heid de werking zoude kunnen vermoeden, is de nabijheid der 

 Noordzee, welker grootste diepte tusschen de kust van ons 

 vaderland en Engeland omstreeks 66 meters is, maar die noord- 

 en zuidwaarts eene merkelijk grootere diepte bereikt. 



Men ziet de mogelijkheid in, bij eenen zoo poreuzen bodem 

 als die van ons vaderland, dat het verband van het buitenwater 

 met het binnenwater, dat den bodem doordringt, eenen invloed 

 uitoefent, waardoor de temperatuur-verdeeling in den laatsten 

 eenigszins gewijzigd wordt. 



Wij bevonden dat de oppervlakte van het water in den put 

 2,18 meter onder de zich even boven de oppervlakte des bo- 

 dems verheffende opening der boorbuis is gelegen. De oppervlakte 

 des bodems aldaar bevindt zich ongeveer 3,8 meier boven A.P. 

 Van de 365 meters, waarover zich onze waarnemingen uitstrek- 

 ken, liggen derhalve 361,2 meters onder het gemiddelde zeevlak 



Bij nagenoeg alle door vroegere onderzoekers in het werk 

 gestelde waarnemingen der temperatuur-toeneming in den bodem 

 heeft men eene merkelijk snellere toeneming gevonden. Gelijk 

 men weet, wordt die toeneming gemiddeld op ongeveer 1° voor 

 elke ?i0 meters gesteld, terwijl hier die toeneming weinig meer 

 dan de helft daarvan bedraagt Er is derhalve allezins reden 

 om te vermoeden dat in dit geval de nabijheid van het koudere 

 zeewater invloed uitoefent op de temperatuur der bovenste bodem- 

 lagen, maar dat die invloed minder merkbaar wordt, wanneer men 

 in zeer diepe, ver beneden den zeebodem gelegen lagen doordringt. 



Plet ware voorzeker wenschelijk de daaromtrent nog bestaande 

 twijfelingen door een vernieuwd onderzoek met betere hulpmid- 

 delen, en wel bepaaldelijk met eenen thermoëlektrischen toestel, 

 geheel op te heffen. De mogelijkheid hiertoe blijft voor het ver- 

 volg bestaan, daar liet stedelijk bestuur besloten heeft den put niet 

 te doen opvullen maar slechts met een steen te doen sluiten. 



