( 15 ) 



De kor klaag der schors is passief; dit ziet men uit de boven 

 beschreven dwarsplooien. Ook de hout vaten zijn passief; ook 

 zij zijn door de contractie samengedrukt en heen en weergebo- 

 gen, gelijk men op overlangsche sneden duidelijk zien kan. Ook 

 de bastvezels en overige dikwandige elementen moeten als passief 

 beschouwd worden. Bedenkt men dat het weefsel van wortels 

 zoo uiterst arm aan houtvaten, houtvezels en bastvezels is, en 

 een zoo dunne kurklaag bezit, dan ligt het voor de hand, hierin 

 een zeer doelmatige adaptie te zien, wier doel het is, den weer- 

 stand bij de contractie zoo gering mogelijk te maken. 



De vereeniging van actief zich contraheerende en passief ge- 

 contraheerde weefsels moet natuurlijk weefselspanningen ten ge- 

 volge hebben. In werkelijkheid bestaan deze dan ook, gelijk 

 men uit de grootte-veranderingen der afzonderlijke weefsels bij 

 het isoleeren ziet. Bij onvolledige isoleering krommen zich de 

 deelen. 



7°. De contractie door opneming van water is een verschijnsel 

 van turgor: zij wordt opgeheven door alle middelen die den 

 turgor vernietigen. Men ziet dit b. v. daaruit, dat wortels zich 

 bij het verwelken verlengen, in plaats van zich, gelijk groeiende 

 stengeldeelen, te verkorten. Men kan den turgor door dooden 

 van het protoplasma, of door de inwerking van zoutoplossingen 

 opheffen; in beide gevallen verlengen zich de wortels. In de 

 dwarsrichting krimpen zij daarbij echter in. 



8°. In de levende wortels zijn de celwanden door den turgor 

 der cellen gespannen, en daardoor in de richting der as verkort. 

 Men ziet dit, wanneer men de wortels niet, zooals sub 7, eerst 

 water laat opnemen en dan den turgor vernietigt, maar ze ter- 

 stond van dezen berooft. Zij verlengen en versmallen zich daarbij 

 evenzeer, hoewel natuurlijk in mindere mate. 



Wortels, die het vermogen bezitten zich door opneming 

 van water in korten tijd sterk te contraheeren, vertoonen in 

 de natuur in lange tijden blijvende verkorting. Want juist 

 die wortels, aan welker rimpels men de blijvende verkorting het 

 duidelijkst ziet, contraheeren zich in water het sterkst. Met 

 deze blijvende verkorting moet een blijvende toeneming in dikte 

 gepaard gaan. 



10°. Het valt niet te betwijfelen, dat in contractiele wortels de 



