( 61 ) 



deelen de turgor een belangrijk aandeel aan de stijfheid en dus 

 ook aan de weefselspanning heeft, terwijl dit in oudere deelen, 

 die, gelijk men weet, gewoonlijk geen weefselspanning bezitten, 

 niet meer het geval is. 



Ten opzichte van de rol van den turgor bij de weefselspan- 

 ning, had dus dutrochet gelijk, en hofmeistee, ongelijk. 



Weinige jaren na het bekend worden van hofmeesters onder- 

 zoekingen, gaf sachs van deze in zijn Handbuch der Experi- 

 mental-physiologie een overzicht, dat in helderheid alle vroegere 

 behandelingen van dit thema verre overtrof. Hierbij kwam hij 

 op het denkbeeld, dat niet een toeneming in rekbaarheid, maar 

 een eenzijdige versnelling van den groei der passief uitgerekte 

 weefsels de oorzaak der geotropische en heliotropische krommin- 

 gen mocht zijn. Een reeks van proeven, door hem genomen, 

 toonde aan, dat werkelijk, bij geotropische en heliotropische bui- 

 gingen van stengeldeelen, de weefsels der convexe zijde zich 

 blijvend sterker verlengen dan die der concave zijde, en dus 

 sneller in de lengte groeien dan deze. 



Sachs begreep terstond het belang van dit feit, en trok er 

 de algemeene conclusie uit, dat niet alleen de geotropische en 

 heliotropische krommingen, maar ook de bewegingen der ranken, 

 de nutatiën van vele stengels, het. slingeren, en de bewegingen 

 door welke jonge bladen en zijtakken hun normale richting in- 

 nemen, op dezelfde oorzaak berusten moesten. Allen zijn volgens 

 hem verschijnselen van groei; bij allen groeit de convex wor- 

 dende zijde sneller dan de tegenovergestelde. In dit verschil in 

 groeisnelheid ziet sachs de oorzaak der kromming. 



Het spreekt van zelf, dat hierdoor nog geenszins de vraag 

 beslist was, of de prikkels, die de kromming bewerken, recht- 

 streeks, dan wel indirect op den groei door intussusceptie in- 

 werken. Deze vraag kon zich bij de toenmaals heerschende 

 beschouwingen nog ternauwernood aan den onderzoeker voor- 

 doen; zij ontstond eerst vele jaren later, toen sachs'* theorie 

 van den groei een helder inzicht in de betrekking tusschen 

 turgor en intussusceptie bij den groei der plantendeelen had 

 gegeven *). 



') Zie b.v. sachs Lehrbach d. Bot. p. 813, 2 Alin,, laatste zin, 



