( 63 ) 



er tusschen al deze verschijnselen bestaat: een overeenkomst, 

 die op een afhankelijkheid van al deze zoo zeer uiteenloopende 

 verschijnselen van dezelfde algemeene wetten wijst. De kennis 

 van dezen samenhang meen ik als het belangrijkste algemeene 

 resultaat van sachs' onderzoekingen op dit gebied te mogen 

 beschouwen ; in het laatste hoofdstuk van dit opstel zal men zien, 

 dat deze kennis van groot belang voor mijn eigen onderzoe- 

 kingen geweest is. 



Het uitvoerigst werd deze overeenkomst door sachs in zijn 

 reeds genoemde verhandelingen voor de negatief geotropische 

 kromming van stengels en de positief geotropische beweging van 

 wortels bestudeerd. Sachs zegt daaromtrent: //Als hoofdresul- 

 taat van mijne onderzoekingen beschouw ik vooral dit, dat de 

 verschijnselen bij de geotropische opwaartskromming in alle 

 hoofdzaken dezelfde zijn, maar in tegenovergestelde richting op- 

 treden als bij de geotropische afwaartskromming, en dat dus 

 de mechanische verklaring voor beiden noodzakelijk dezelfde zijn 

 moet/' Hiermede vervielen terstond de oudere verklaringen 

 van hoemeister en knight *). 



Dat deze overeenkomst ook voor de heliotropische krom- 

 mingen goldt, bleek uit een uitvoerige studie dezer verschijnse- 

 len, van welker resultaten h. muller thurgatj in Flora 1876 

 N°. 59 een kort overzicht gaf. 



Het zou mij te ver voeren, wilde ik al de détails der on- 

 derzoekingen van sachs en muller, alsmede die van anderen, 

 die de medegedeelde conclusie voor andere gevallen bevestigen, 

 uitvoerig mededeelen ; dit is echter ook geenszins voor mijn 

 doel noodzakelijk. 



Liever ga ik over tot sachs' theorie van den groei. Deze 

 werd door den beroemden onderzoeker in 1873 in de derde 

 editie van zijn leerboek ontwikkeld. Steunende op een rijken 

 schat van ervaringen, deels door een kritische studie, aan de 

 oudere literatuur ontleend, deels door tal van nieuwe onderzoe- 

 kingen, door hemzelven en zijne leerlingen verkregen, wees sachs 

 op de rol, die de turgor bij de verschijnselen van groei speelt. 

 De betrekking tusschen de osmotische wateropneming der cellen 



*) Sachs, lekrbuch d. Botanik, 4e Aufl. S. 825. 



