( 72 ) 



boven behoeft men de genoemde zouten in veel geringer con- 

 centratie te nemen dan suiker; zoo werkt b. v. een 25-per- 

 centige suikeroplossing even sterk als een chloornatriuinop- 

 lossing van 4 pCt. Ook is het osmotisch aequivalent van sui- 

 ker in celwanden veel grooter dan van de gebruikte zouten, 

 waardoor licht de osmotische werking een invloed op het resul- 

 taat zou kunnen verkrijgen, 



Voor mijne proeven gebruik ik zoo goed als uitsluitend 

 chloornatrium en kalisalpeter, daar deze zeer gemakkelijk door 

 celwanden dringen, en onder de mij in dit opzicht bekende 

 zouten de sterkste aantrekking voor water 'bezitten, dus in de 

 geringste concentratie gebruikt kunnen worden, en het snelste 

 werken. 



Wat de concentratie betreft, waarin deze zouten gebruikt 

 behooren te worden, zoo leerden mijne proeven daarover het 

 volgende. In oplossingen van weinige percenten worden de 

 cellen nog niet plasmolytisch ; dit begint in de meeste cellen 

 meestal eerst bij 4 en 5 pCt., en eerst bij 5 — 7 pCt. geraken 

 gewoonlijk alle cellen in dien toestand. Veiligheidshalve ge- 

 bruik ik daarom steeds oplossingen van minstens 10 pCt., 

 tenzij voorafgaande proeven voor een bepaalde plant bewezen 

 hebben, dat zwakkere oplossingen voldoende zijn. Sterkere op- 

 lossingen, b. v. van 20 pCt., werken eenigszins sneller, doch 

 overigens geheel gelijk. Voor chloornatrium en kalisalpeter zijn 

 de concentratiën dezelfden, daar deze zouten ongeveer met de- 

 zelfde kracht water uit de cellen aantrekken. 



De verkortingen, die groeiende plantendeelen in deze zout- 

 oplossingen vertoonen, zijn zeer aanzienlijk. Zij bedragen ge- 

 woonlijk 4 — 5 percent der oorspronkelijke lengte, dikwerf zelfs 

 8 — 10 pCt., en zoo men de sterkst groeiende deelen alleen 

 bestudeert, of wel afzonderlijke cellen daaruit onderzoekt, be- 

 reikt de verkorting niet zelden 15 pCt. en meer. Men ziet 

 dus, dat de turgoruitrekking ook met betrekkelijk grove mid- 

 delen gemakkelijk te meten is. 



Deze verkorting berust nu uistluitend op het verlies van den 

 turgor ; geen andere oorzaken oefenen daarop een meetbaren in- 

 vloed uit. Plooien in den celwand, gelijk die bij het ver- 

 welken ontstaan, ontstaan in zoutoplossingen nooit. Zeer en- 



