( 78 ) 



bocht, die al enger en enger wordt. Daarbij plant zich de 

 beweging allengs naar boven toe voort; de top blijft echter 

 nog geruimen tijd recht. Aan een rank, die reeds drie volle 

 epinastische windingen gemaakt had, was de top over 3 cM. lengte 

 geheel recht, hij kwam op 1 cM. afstand van het uiteinde met 

 een steunsel in aanraking en boog zich hierom in een scherpen 

 hoek, overeenkomende met 3 / 8 van een winding. Hieruit blijkt, 

 dat nog tijdens den aanvang der epinastische bewegingen de 

 top zijn prikkelbaarheid behoudt. 



Terwijl nu de epinastische windingen enger en enger worden, 

 en zich op hoogere deelen voortplanten, wordt het rechte deel 

 van den top steeds kleiner en kleiner, en eindelijk vindt men 

 den top in bijna even enge windingen opgerold als het geheel. 

 Dezen gang van zaken heb ik bij ranken in den tuin slechts 

 zelden kunnen waarnemen ; bijna elke rank bereikt, vooral bij 

 winderig weder, een steunsel. Bij afgesneden ranken uit den 

 tuin daarentegen, die in water in de kamer geplaatst waren, 

 en bij ranken van potplanten in de kamer, was het verschijnsel 

 steeds zeer fraai te zien. Bij 17 — 18° C. duurt deze bewe- 

 ging meestal 2 — 3 dagen, bij hoogere temperaturen (21 — 22° C.) 

 was zij soms in één nacht zoo goed als voltooid. 



De epinastische windingen eener rank vertoonen gewoonlijk 

 allen dezelfde richting. Doch wanneer de top een hindernis bij 

 de beweging ontmoette, zag ik niet zelden een omkeering der 

 windingsrichting, ook dan wanneer de top zich niet om dit 

 voorwerp kromde. 



Bereikt een rank tijdens hare nuteerende beweging een 

 steunsel, zoo krult zij zich met haar top daaromheen, als het 

 niet te dik is, en het lagere deel der rank rolt zich nu epi- 

 nastisch op de bekende wijze tot zeer enge schroef windingen op. 

 Aan dikke steunsels maakt de top soms naast het steunsel 

 eenige vrije enge windingen. 



In een vroegere verhandeling over de bewegingen der ranken 

 heb ik aangetoond, dat de bewegingen der ranken niet terstond 



*) 1. c. p. 307. Dit verschijnsel is geheel overeenkomstig met de door Duitsche 

 plantenphysiologen beschreven »Nachwirkung" bij geotropische krommiugen van 

 stengels. 



