( 150 ) 



krommingen van veelcellige organen in het algemeen toe te 

 passen. 



Aan het slot zal ik enkele injectieproeven met geotropisch 

 gekromde organen vermelden. Ik heb deze volledigheidshalve 

 gedaan, en ook om een oordeel daarover te hebben, of de ver- 

 sterking der beweging in deze gevallen even aanzienlijk zou zijn 

 als bij de ranken van Sicyos. Daar dit op verre na niet het 

 geval was, waren de resultaten niet zoo sprekend, dat zij mij 

 aanspoorden tot een herhaling der injectieproeven met organen, 

 die zich tengevolge van andere oorzaken kromden. 



Omtrent de vraag, of bij de groeikrommingen van andere 

 organen de turgorkracht van het parenchym, of wel de rekbaar- 

 heid van vaatbundels, hypoderm en epidermis toeneemt, heb ik 

 geen proeven genomen. Ik heb reeds bij gelegenheid mijner 

 kritiek van hofmeistee/s beschouwingswijze (pag. 7) aangetoond, 

 dat een isoleering van het merg van de peripherische lagen deze 

 vraag niet kan beslissen ; alles leidt er toe om aan te nemen 

 dat, wanneer een toeneming van de turgorkracht van het paren- 

 chym de krommingen veroorzaakt, deze toeneming niet in het 

 centrale, maar in het peripherische gedeelte zal plaats vinden. 

 Eene verwijdering van opperhuid, hypoderm en vaatbundels, zon- 

 der beschadiging van het schorsparenchym, is bij verreweg de 

 meeste stengelorganen eenvoudig onuitvoerbaar ; mij stonden geene 

 voorwerpen ten dienste, welke ik met succes aan deze operatie 

 had kunnen onderwerpen *). 



Maar tal van gronden maken het meer dan waarschijnlijk, dat 

 ook hier de uitkomsten van het onderzoek, als het mogelijk was, 

 slechts de met Sicyos verkregen resultaten zouden bevestigen. 

 Een aantal dezer argumenten heb ik reeds in de inleiding tot 

 het V e hoofdstuk uiteengezet. Thans wijs ik er op, dat bij de 

 geotropische en heliotropische krommingen van wortels reeds uit 

 den anatomischen bouw ten duidelijkste blijkt, dat de vaatbun- 

 dels slechts een passieve rol spelen en dat het peripherisch pa- 

 renchym daarentegen door actieve werkzaamheid de kromming 

 veroorzaakt. 



*) Wellicht zal men bij eenig zoeken onder bilaterale organen, bijv. bladstelen, 

 geschikte voorwerpen voor deze proef vinden. 



