( 170 ) 



zou zijn, als het orgaan recht gebleven ware. Bij ranken, sten- 

 gels, en evenzoo bij wortels *), geldt deze regel, zoover men 

 weet, zonder uitzondering. Het is duidelijk, dat hier dezelfde 

 verklaring geldt en dat de oorzaak der verkorting in water- 

 verlies te zoeken is, veroorzaakt door de toeneming van de 

 turgorkracht in de cellen der convex wordende zijde. Of bij 

 groeikrommingen de totale groeisnelheid anders zal zijn dan bij 

 rechtblijvende organen, hangt ten deele van den toevoer van 

 water, ten deele van den weerstand der passief gerekte weef- 

 sels af. 



4. Onafhankelijkheid van de krommingen van ranken 

 van de dikte van het steunsel. 



De meeste ranken kunnen zich om de allerdunste steunsels 

 krommen, en vormen dan uiterst enge windingen. Krommen zij 

 zich om dikkere steunsels, dan leggen zij zich niet eenvoudig 

 aan deze aan, maar trachten zich nog sterker te krommen. Is 

 het steunsel een blad, of een papieren cylinder, dan wordt het 

 door de rank feitelijk samengedrukt. Is het harder, dan ziet 

 men niet zelden, vooral bij zeer dikke steunsels, de rank 

 zich zijdelings buigen en daardoor een zigzaglijn vormen. In 

 één woord, het verschil in groei tusschen boven- en onderzijde 

 hangt geenszins van de dikte van het steunsel, maar van in- 

 wendige oorzaken af f). Dit is trouwens te verwachten, na 

 hetgeen wij thans omtrent de werking van den prikkel weten. 

 De sterkte der kromming kan afhangen van den duur der aan- 

 raking met het steunsel, maar geenszins van zijn vorm ; de 

 aanraking van een gegeven punt der oppervlakte der rank met 

 het steunsel is onafhankelijk van de dikte van het steunsel, 

 en alleen deze aanraking bepaalt de mate, waarin de groei ver- 

 sneld wordt. 



5. Potentieele kromming. 



Plaatst men groeiende stengels horizontaal, en bevestigt men 

 ze zoodanig, dat zij zich volstrekt niet krommen kunnen, en 



*) Sachs. Arbeilen d. Bot. Inst. in Würzb. III, p. 471. 

 +) Ar beiten Würzb. III, p. 309. 



