( 200 ) 



daar hij op vasten grondslag rust, tot een zekere uitkomst 

 leidt; maar deze weg heeft tot schaduwzijde, dat hij gewoonlijk 

 in het onzekere laat omtrent het mechanisme, waardoor het ver- 

 schijnsel wordt voortgebracht. De andere weg, de beschouwin- 

 gen der kinetische molekuul-theorie volgende, tracht bovenal 

 het mechanisme te doen inzien; dien weg gaande, heeft men 

 dns een veel hooger doel voor oogen. Maar daar die theorie 

 zelve nog tal van niet opgeloste moeielijkheden aanbiedt, loopt 

 men gevaar, een mechanisme te onderstellen, dat niet juist is. — 

 Beide wegen zijn ingeslagen. De laatste, de moeielijkste weg, 

 het eerst. Keeds sedert langeren tijd is onder de scheikundigen 

 een theorie der dissociatie-verschijnselen gangbaar, die onmid- 

 dellijk in de taal der kinetische theorie kan omgezet worden, 

 en die, wat de verhouding tusschen de afzonderlijke bestand- 

 deelen van het mengsel betreft bij gelijke temperatuur maar af- 

 wisselend volumen, op zoo eenvoudigen grondslag rust, dat zij 

 het kenmerk van waarheid in zich mededraagt. Maar de invloed 

 der temperatuur is zij niet bij machte te bepalen. De poging, 

 door horstmann {Berlinev -Berichte 1868 pag. 210) daartoe 

 aangewend, berust op onvoldoende grondslagen. 



De eerste weg is met uitstekend gevolg, ten minste wat 

 mengsels van gassen betreft, ingeslagen door willard gibbs. 

 In zijn belangrijk geschrift //On the equilibrium of heterogeneous 

 Substances ,1 [Trans. Connecticut Acad. Vol. III, Part. I enz.), 

 leidt hij een formule af, die wij straks zullen terugvinden, en 

 waardoor bij gasvormige dissociè'erende mengsels met denzelfden 

 graad van benadering de betrekking tusschen spanning, volumen 

 en temperatuur wordt aangegeven, als waarmede de wetten van 

 boyle en gay-lussac gelden. 



§ 3. Die formule, welke hij later nog eens mededeelt en 

 aan de proeven toetst [On Vapor-densities, American Journal 

 of science and arts Vol. XVIII 1879) berust op een stelling 

 in zijn eerst genoemd geschrift bewezen. 



Die stelling luidt aldus //voor het evenwicht van een geïso- 

 //leerd stelsel is het noodzakelijk en voldoende, dat bij alle 

 //mogelijke veranderingen, waarbij de energie van het stelsel gelijk 

 //blijft, de verandering der entropie óf gelijk óf negatief is." 

 Voor de afleiding van zijne formule moet gibbs echter nog be- 



