( 203 ) 



geval is x standvastig, en is dus het tweede Hd, en bijgevolg 

 ook het eerste lid, gelijk nul; trouwens, in die gevallen is die 

 betrekking sinds lang bekend. Bij dissociatie, als de bestand - 

 deelen het geheele volumen vullen, is nu wel een der voorwaar- 

 den vervuld; maar daar bij de veranderingen, die wij volumen 

 of temperatuur doen ondergaan, ook de waarde van x veran- 

 dert, zou men twijfel kunnen koesteren omtrent het gelijk nul 

 zijn van het eerste lid der vergelijking (4). 



De waarde — | en f — — | betreffen echter alleen de 



veranderingen in de onderstelling dat X standvastig blijft; en 

 dan hebben die grootheden dus een waarde, die onafhankelijk 

 is van de mogelijke of zelfs noodzakelijke verandering van x. 

 Hieruit volgt dus, als bij een dissocieerende stof elk der be- 

 standdeelen het geheele volumen vult: 



*(|Ö -[>+.'■(&) ]=0 (.) 



W T l V,X W ' /X,y J 



In gevallen, waarin niet elk der bestanddeelen het geheele 

 volumen vult, zooals bij een volumen, waarin een vloeistof of een 

 vast lichaam met afgegeven damp of uitgezonden gas aanwezig 

 is, zal de vergelijking (5) wel niet streng vervuld zijn. Maar 

 in die gevallen zal bij gelijke waarde van x en 1 een veran- 

 dering van het totale volumen op de vloeistof of op het vaste 

 lichaam slechts een onbeteekenenden invloed hebben. Zoo zal, 

 als in een ruimte vloeistof en damp aanwezig is, en als door 

 een of- ander middel de verdamping belet wordt, ofschoon bij 

 standvastige temperatuur het volumen vergroot wordt,, de vermin- 

 derde spanning het volumen van het vloeistofgedeelte niet merk- 

 baar veranderen en dus ook de verandering der energie dei- 

 vloeistof verwaarloosd kunnen worden. De geheele verandering 

 dV kan dan gelijk gesteld worden aan de verandering van het 

 volumen, dat het dampvormig gedeelte inneemt, en dan geldt dus 

 de betrekking (6). 



§ 6. Een der eenvoudigste voorbeelden van dissociatie zul- 

 len wij behandelen tot opheldering van de verkregen formule (5). 



Stellen wij een stof, waarbij partieel splitsing der molekulen 



