( 210 ) 



Hier zijn \p (T) en q>{T) onbekende functiën van de tempe- 

 ratuur; maar men ziet, dat alleen door cp (T) gelijk nul te ne- 

 men, beide formulen met elkander in overeenstemming kunnen 

 gebracht worden. 



Ofschoon dan ook de wijze, waarop ik in § 9 tot de kennis 

 van de gedaante van cp (x) gekomen ben, in hoofdzaak de theorie 

 is, door guldberg en waage voorgestaan, maar overgebracht in 

 de taal der kinetische theorie, is er toch ook een verschil op 

 te merken. 



Volgens guldbeug en waage is er bij elke temperatuur een zoo- 

 danige grootte aan het volumen te geven, dat de geheele stof 

 l n dissociatie verkeert. In de theorie, zooals die hier ontwik- 

 keld is, geschiedt dit eerst bij oneindig groot volumen. Nu is 

 het, dunkt mij, moeielijk in te zien, hoe bij een temperatuur, 

 waarbij samengestelde molekulen bestaan kunnen, en dus waarbij 

 er kans van vereeniging aanwezig is, een evenwichtsstand mogelijk 

 is, bij welke geen enkel molekuul zich vereenigd heeft. Men 

 zoeke geen analogie bij verdamping. Daar is ook wel bij een 

 temperatuur, waarbij water bestaan kan, in genoegzaam groot 

 volumen slechts damp aanwezig; maar ondanks al de overeen- 

 komst, die er tusschen die twee verschijnselen is, is er genoeg 

 verschil om dit bij waterdamp mogelijk, en bij de besproken 

 dissociatie onmogelijk te verklaren. Uit een rechtstreeksche be- 

 handeling der verdamping zal dit blijken. Nu alleen deze aan- 

 wijzing. Bij de dampen hebben wij de tegen elkander opwe- 

 gende verdamping van voorhanden water, en terugkeer van damp 

 op voorhanden water. Is er onverzadigde damp, dan is ook de 

 oorzaak van verlies van dampmolekulen weggenomen. Bij de be- 

 sproken dissociatie daarentegen blijft de oorzaak van verlies, n. 1. 

 het in elkanders nabijheid komen van molekulen N0 2 , steeds 

 bestaan. Misschien heeft men bezwaar tegen de onderstelling, 

 dat een botsing noodig is voor de vereeniging, en meent men, 

 dat niet bepaald in aanraking komen noodig is, opdat de at- 

 tractie, die vereeniging bewerkt, zich doe gevoelen. Maar dit 

 zou alleen hierop nederkomen, dat men de molekulen een groo- 

 ter volumen toekende, en dus het aantal malen, dat er vereeni- 

 ging plaatsgrijpt in zekere standvastige verhouding doen toene- 

 men — behoudens de correctie voor de molekulaire weglengte 



