( 220 ) 



kelijke eenvoudigheid verre te verkiezen boven de methode van 

 regnault. Toen ik haar uit jamin' s Petit Traite de Physi- 

 que*), waar hij er een zeer korte beschrijving van geeft, leerde 

 kennen, besloot ik haar daarom bij een onderzoek hetgeen ik 

 mij had voorgesteld te gebruiken. Ik heb mij dan ook van 

 haar ter bepaling van de samendrukbaarheid van water en van 

 andere stoffen bediend. De uitkomsten door mij bij water ver- 

 kregen zijn reeds in de Verslagen en Mededeelingen dezer Aca- 

 demie gepubliceerd f) ; de overige door mij verkregen uitkom- 

 sten hoop ik spoedig te kunnen publiceeren. 



Bij het berekenen en discussiëeren der nog niet gepubliceerde 

 proeven ben ik echter tot de ontdekking gekomen, dat die 

 schijnbaar zoo eenvoudige methode van jamin in wezenlijkheid 

 niet zoo eenvoudig is; dat zij niet voortreffelijker is dan de 

 methode van regnatjlt en met deze dezelfde gebreken deelt die 

 wij hierboven met enkele woorden reeds hebben aangeduid. 



Bij de methode van jamin wordt de drukking alleen aange- 

 bracht binnen het piëzometervat; buiten dat vat heerscht voort- 

 durend de atmospherische druk. Gemeten moeten worden de 

 schijnbare samendrukking van de vloeistof en de uitzetting van 

 het inwendig volumen van het piëzometervat. In plaats van 

 het laatste meet men echter iets anders, namelijk de uitzetting 

 van het uitwendig volumen van het piëzometervat. Eeeds vroeger 

 was ik er op bedacht geweest, dat de uitzetting van het inwen- 

 dig en die van het uitwendig volumen van het vat niet volko- 

 men gelijk behoefden te zijn, maar het verschil tusschen deze 

 beide uitzettingen kwam mij voor zoo klein te zijn, dat ik het 

 met volkomen gerustheid meende te kunnen verwaarloozen. De 

 berekening heeft mij echter geleerd, dat dit verschil volstrekt 

 niet zoo klein is, dat het verwaarloosd mag worden, en dat de 

 waarden voor de samendrukbaarheid der vloeistoffen volgens de me- 

 thode van jamin verkregen dus alle een correctie behoeven. Die 

 correctie blijkt juist gelijk te zijn aan den samendrukbaarheids- 

 coëfficiënt der vaste stof waaruit het piëzometervat bestaat; 



*) p. 42. 



t) Verslagen en Mededeelingen, Afdeeliug Natuurkunde, 2c Reeks, Deel 14, 

 ]>. 108, 





