( 352 ) 



De Heer rink zelf komt tot het besluit, dat de gevolgtrek- 

 kingen uit de kinetische gastheorie niet in overeenstemming 

 zijn met hetgeen bij de geluidsbeweging wordt waargenomen. 

 Op de redeneeringen, die hem tot deze conclusie geleid hebben, 

 kom ik later terug. 



Terwijl aldus de genoemde natuurkundigen geene bevredi- 

 gende verklaring van de geluidsbeweging hebben geleverd, werd 

 door maxwell, ofschoon hij zich niet opzettelijk daarmede be- 

 zig hield, de weg aangewezen, waarop die verklaring moet 

 worden gezocht. In zijne tweede verhandeling *) over de 

 theorie der gassen heeft hij n. 1. de bewegingsvergelijkingen 

 voor deze lichamen afgeleid en dit is natuurlijk ter verklaring 

 van de geluidsbeweging volkomen voldoende. Zoolang maxwell 

 geene bijzondere onderstelling omtrent de onderlinge werking 

 der gasmoleculen invoert, verkrijgt hij intusschen de bewegings- 

 vergelijkingen slechts in een algemeenen, voor toepassing on- 

 voldoenden vorm f) ; zij bevatten n. 1. de componenten der 

 drukking zonder dat deze als afhankelijk van de dichtheid, 

 temperatuur en beweging van het gas zijn voorgesteld. Om 

 dit laatste te doen wordt van de hypothese gebruik gemaakt, 

 dat de moleculen elkander afstooten met eene kracht, omge- 

 keerd evenredig met de vijfde macht van den afstand. Daar 

 men deze onderstelling bezwaarlijk als juist kan aanmerken is 

 het wenschelijk, de bewegingsvergelijkingen onafhankelijk daar- 

 van af te leiden. Wordt deze wijziging aangebracht, dan laten 

 de beschouwingen van maxwell nog slechts voor meeratomige 

 gassen iets aan strengheid te wenschen over. 



Ik heb daarom beproefd ook voor zulke gassen de bewegings- 

 vergelijkingen zonder bijzondere onderstellingen over de onder- 

 linge werking der moleculen af te leiden. Wil men slechts in 

 hoofdtrekken eene verklaring der geluidsbeweging geven, dan 

 kan men zich tot oneindig kleine verstoringen van den even- 

 wichtstoestand bepalen en van de werking van uitwendige 

 krachten, alsmede van de inwendige wrijving en de warmte - 

 geleiding afzien. Met het oog op andere toepassingen der 



*) PhiL May. (4) XXXV. 

 f; t. a. p. p. 19S. 



