( 353 ) 



bewegingsvergelijkingen heb ik echter van het begin af het 

 bestaan van uitwendige krachten en van eindige verstoringen 

 aangenomen en later ook de wrijving en warmtegeleiding in 

 rekening gebracht. 



§ 1. Afleiding der grondvergelijking. 



Om de moleculaire bewegingen van meeratomige gassen wis- 

 kundig te behandelen, zullen wij den weg inslaan, die door 

 boltzmann *) is aangewezen ; het eigenlijke onderwerp van het 

 onderzoek is daarbij de wijze, waarop de verschillende bewe- 

 gingstoestanden over de verschillende moleculen verdeeld zijn. 



Zal men dien toestand voor eene molecule — die wij ons 

 buiten den invloed der overige denken — kunnen aangeven, 

 dan moet men voor eiken tijd t vooreerst de componenten 

 |, 7/, £ kennen der snelheid van haar zwaartepunt volgens drie 

 onderling loodrechte assen ; ten tweede de relatieve coördinaten 

 van elk der stoffelijke punten, waaruit de molecule is samen- 

 gesteld, ten opzichte van haar zwaartepunt. Kende men nu 

 de samenstelling der molecule en de krachten, die hare be- 

 standdeelen op elkander uitoefenen, dan zou men de differen- 

 tiaalvergelijkingen kunnen opstellen voor de relatieve beweging 

 der bestanddeelen : vergelijkingen, die geheel onafhankelijk zijn 

 van de op het gas werkende uitwendige krachten, wanneer deze, 

 zooals wij zullen aannemen, aan alle bestanddeelen eener mole- 

 cule dezelfde versnelling geven. 



Kon men nu verder de genoemde bewegingsvergelijkingen inte- 

 greeren, dan zouden al de relatieve coördinaten als functiën van 

 t gevonden worden. In de aldus verkregen uitdrukkingen 

 zonden een zeker aantal constanten optreden, die bepaald kon- 

 den worden, wanneer men voor één oogenblik den onderlingen 

 stand en de snelheden der bestanddeelen kende ; wij zullen deze 

 constanten de parameters der intramoleculaire beweging noemen. 



Yoor één daarvan zal men. altijd de som E kunnen nemen 

 van het arbeidsvermogen van plaats der bestanddeelen en van 

 het arbeidsvermogen hunner relatieve beweging ten opzichte van 



*) Wiener Sitzungsber 2te Abth., Bd 63, p 399, lid. 66, p 336. 



