( 377 ) 



Voor eene volledige theorie van verscheidene geluidsverschijn- 

 selen kan men niet volstaan met de bewegingsvergelijkingen 

 der gassen, maar moet men ook letten op hetgeen er aan het 

 oppervlak van de (vaste of vloeibare) lichamen plaats heeft, 

 waarmede het gas in aanraking is. 



Is vooreerst dat oppervlak volkomen glad, dan is klaarblij- 

 kelijk eene beweging van het gas met overal gelijken toestand 

 mogelijk, wanneer slechts het oppervlak in de richting der nor- 

 maal dezelfde snelheid als de aangrenzende gaslaag bezit. Ver- 

 andert de toestand van het gas van punt tot punt en van 

 oogenblik tot oogenblik, dan zal, wanneer slechts aan u en |? 

 voldaan is, nog steeds de toestand in de aan den wand gele- 

 gen laag als gelijk beschouwd mogen worden aan dien, welke 

 bestaan zou als door het geheel e gas dezelfde toestand bestond 

 als in die laag. Daaruit volgt, dat ook dan nog de beweging 

 mogelijk zal zijn, wanneer slechts op elk oogenblik de wand en 

 de aanliggende gaslaag in normale snelheid overeenstemmen, Dit 

 is de grens voorwaarde, die gewoonlijk in de wiskundige geluids- 

 theorie wordt gebezigd. Intusschen is de zaak alleen dan zoo 

 eenvoudig, wanneer aan a en (3 voldaan is; ingewikkelder zon 

 het vraagstuk b. v. worden, wanneer een vast lichaam in een 

 rustend gas plotseling eene zekere snelheid verkrijgt. 



Tn werkelijkheid is nooit een oppervlak tegenover de gasmole- 

 culen volkomen glad; integendeel moeten wij het als zelf uit mole- 

 culen samengesteld en met eene gecondenseerde gaslaag voorzien, 

 dus als zeer ruw beschouwen. Ook moeten wij eene uitwisseling 

 van warmte tusschen het oppervlak en het gas aannemen. Heb is 

 nu duidelijk, dat eene beweging van het gas, die aan de voor- 

 waarden cc en $ voldoet, zal kunnen bestaan, wanneer het op- 

 pervlak en de daarnaast gelegen gaslaag in normale en tangen - 

 tiale snelheid en in temperatuur overeenstemmen. Ts aan a en 

 fS niet voldaan, dan wordt het vraagstuk weer ingewikkelder; 

 er zal dan glijding langs den wand en een temperatuurverschil 

 tusschen dezen en het gas bestaan kunnen. 



"Wij zullen ten slotte nog het arbeidsvermogen bespreken, dat 

 in een gas aanwezig is, waarin eene geluidsbeweging plaats heeft. 



