( 380 ) 



aan de berekening van den Heer grinwis eene kleine wijziging 

 aanbrengen. Men moet dan het volgende vraagstuk oplossen"*): 

 Eene ruimte S is gevuld met gas. dat eene grootere dichtheid 

 heeft dan de normale, welke verdichting langs adiabatischen weg 

 ontstaan is; men vraagt, hoeveel meer arbeidsvermogen dat gas 

 nu bevat dan in dezelfde ruimte zou aanwezig zijn, wanneer 

 zij met gas van de normale dichtheid gevuld was. Berekent men 

 nu niet de integraal 



fS 



~(p-~Po) dv > 

 S 



f 



maar de integraal 



I pdv , 



i: 



dan vindt men, hoeveel meer arbeidsvermogen de ruimte S be- 

 vat dan in den normalen toestand in het volume S -\- V zou 

 aanwezig zijn. Om echter de boven gestelde vraag op te lossen 

 moeten wij niet met dit laatste arbeidsvermogen vergelijken, 

 maar met de energie, die in den evenwichtstoestand in de ruimte 

 S aanwezig is. Men zal dus bij de uitkomst der genoemde in- 

 tegratie nog het arbeidsvermogen moeten voegen, dat in den 

 normalen toestand in de ruimte V aanwezig is. Voert men de 

 berekening op deze wijze uit, dan verkrijgt men een resultaat, 

 dat geheel met de formule (11) overeenstemt. 



Wij moeten intusschen opmerken, dat de eerste term in die 

 formule wegvalt, wanneer men bij de geluidstrillingen de ge- 

 middelde energie in een volumeelement gedurende één trillings- 

 tijd zoekt; immers de gemiddelde waarde van s is dan 0. 

 Eveneens, wanneer de energie wordt berekend in eenig deel 

 der ruimte, dat evenveel gas bevat als in den normalen toe- 

 stand. Voor de geheele gasmassa is in elk geval het arbeidsver- 

 mogen bij de geluidsbeweging eene grootheid van de tweede orde. 



Ook de Heer rink heeft in zijne reeds aangehaalde verhan- 

 deling de energie bij de geluidsbeweging beschouwd. Hij heeft 



*) Verg. grinwis, t. a. p., pp. 137, 138. 



