( 395 ) 



in de tweede plaats wenschen wij eenige voorwaarden aan te 

 geven, waaraan die bewegingstoestand in de geluidsgolven moet 

 voldoen. 



Wij zullen ons voor de eenvoudigheid tot vlakke geluidsgol- 

 ven bepalen, en zullen bij de behandeling van deze ongeveer 

 denzelfden weg volgen, dien clausius in zijn klassieke verhan- 

 deling *) over de warmte-geleiding in gassen met zoo goeden 

 uitslag gevolgd heeft. 



Tn een reeds bestaande vlakke geluidsgolf beschouwen wij 

 een door twee evenwijdige vlakken begrensde oneindig dunne 

 laag loodrecht op de richting van voortplanting der golf, welke 

 richting wij als positieve #-as aannemen. De laag bevinde zich 

 op den afstand x van den oorsprong van coördinaten en hebbe 

 een dikte dx. Van die laag zullen wij in het vervolg altijd 

 slechts een gedeelte beschouwen, waarvan de doorsnede lood- 

 recht op de #-as een oppervlak = 1 heeft, zoodat de laag van 

 dikte dx ook een volumen dx bezit. 



In die laag zullen van de moleculen, die haar passeeren ge- 

 durende den oneindig korten tijd dt , een zeker aantal met elkan- 

 der in botsing komen en haar na de botsing weder verlaten. 

 Wij willen deze met clausius de door de laag uitgezonden 

 moleculen noemen. De moleculen, die de laag gedurende den 

 tijd dt passeeren, zullen zich in het algemeen in allerlei rich- 

 tingen en met allerlei snelheden bewegen. Daar wij echter met 

 een geluidsgolf te doen hebben zullen die moleculen én wat haar 

 aantal én wat haar snelheid betreft niet gelijkelijk over alle 

 richtingen verdeeld zijn, maar zullen zich hetzij in de richting 

 der positieve x, hetzij in die der negatieve x meer moleculen 

 bewegen dan in andere richtingen, terwijl ook de snelheid van 

 beweging niet in alle richtingen volkomen dezelfde zal zijn ; de 

 moleculen, die zich naar de zijde der positieve x bewegen, zullen 

 gemiddeld een hetzij iets grootere hetzij iets kleinere snelheid 

 bezitten dan die welke zich naar de zijde der negatieve x be- 

 wegen. Komen dus twee der moleculen dezer laag met elkander 



*) r. clausius, Abhandlungen über die mechanische Warmetheorie, 2e Abthei- 

 lung, p. 277. 



