( 19 ) 



Ook vindt men van vorst of ijsgang in dien winter geen 

 melding gemaakt. Uit hetgeen ik vond moet ik het besluit 

 trekken, dat gevallen regens een zeer snellen was hebben ver- 

 oorzaakt, niet alleen op de Maas, maar ook op andere rivieren. 



Volgens het te Emden in 1720 uitgegeven Verhaal van alle 

 hooge loatcrvloeden van g. oüthof waren reeds een maand vroe- 

 ger, namelijk in December 1642, op verscheidene plaatsen 

 //schrikkelijke overstroomingen ontstaan door zware piasregens 

 //en overlooping van rivieren, bijzonder van de Po." 



Outhof brengt voorts na behandeling van den watersnood 

 in Italië, den hoogen waterstand van de Maas, denkelijk bij 

 vergissing, mede in die maand, zeggende: 



r/Te Luik spoelden 200 gebouwen weg en meer dan 150 

 //storteden ter neder. Evenzoo verwoedt woedde 't water in 

 // Luxemburgerland te Dinant, te Namen, enz 



//De stad Hoij of Huij wierde aan de lage zijde zoodanig 

 //gebonsdt, dat er over de 500 huizen nedervielen." 



Ook in de Table Chronologique achter het in 1843 te Brus- 

 sel uitgegeven werk la 31euse y is slechts sprake van een open 

 waterstand. Bij de melding van den opbouw der boogbrug 

 (Pont des Arches) te Luik (in 1446) wordt namelijk gezegd: 

 //Il est emporté par une crue d'eau extraordinaire en 1643." 



In het vervolg op het rapport der inspecteurs van den wa- 

 terstaat van 27 September 1861 leest men omtrent het jaar 

 1643, ontleend aan Smetius Chron. van Nijmegen, alleen het 

 volgende : 



//Den 9 den Januarij is het water ook zeer hoog geweest, 

 // stroomende op vele plaatsen over de dijken, in het ampt 

 //tusschen Maas en Waal." 



De waterstand, die hiermede bedoeld werd, was waarschijnlijk 

 die op de Waal. 



Is het alzoo buiten twijfel, dat regens in Januarij 1643 de 

 Maas buitengewoon deden zwellen, dan blijft nog de vraag, of 

 de opmerkelijke hoogte, waartoe de rivier steeg, alleen aan de 

 hoeveelheid gevallen water moet worden toegeschreven dan of 

 ook andere omstandigheden tot die hoogte kunnen hebben 

 bijgedragen. 



