( 67 ) 



A— D (bladz. 1 — 51) onderwij singh hoemen de Tafel henrici 

 briggii verstaen sal om te gebruycken ; 



A — M ( 168 bladz., zonder pagineering), met den titel 



Henrici briggii || tabvla |j logarithmorvm || pro nvmeris ab 

 vnitate ij ad 10000. || govdae, jj Typis Petri Rammasenij. || 

 MDCXXVI. 



Deze tafels geven de logarithmen der natuurlijke getallen 

 met tien mantissen en de verschillen in twee kolommen, op 

 iedere bladzijde, die aldus zestig logarithmen bevat. 



A — F (90 bladz., zonder pagineering), met den titel 



Edmvsdi gvnteri |j tafel || Van Hoeck-maten ende || ïtaeck- 

 lijncn (sic) den Wortel zijnde van jj 10000,0000 deelen. 



Zij bevat de logarithmen der sinussen (en cosinussen), der tan- 

 genten (en cotangenten) voor iedere minuut met zeven mantissen. 



7. Nu wij den inhoud van beide werken, // de Nieuwe Tel- 

 konst van ezechiel de decker" kennen, moeten wij overgaan 

 tot het onderzoek naar het tijdstip van de uitgave : en dit zal 

 spoedig afgeloopen wezen. 



Beide werken bevatten het // Previlegie van de Staten Generael 

 der Yereenighde Nederlanden, voor den tijdt van thien naest- 

 komende Jaren in de Vereenighde Provinciën," en wel ten name 

 van adriaen vlack, aan wien een derde der boete voor nadruk 

 of invoer daarvan wordt toegekend, bestaande in de verbeurd- 

 verklaring der exemplaren en het betalen van 150 gulden. Het 

 is gedateerd: //Ghedaen in 's Gravenhage op den xxiiij. Decem- 

 bris XVlc vijfentwiütich" (dat is 1625). 



Daar het privilegie dus is toegekend vóór het einde van het 

 afdrukken, den 4 September 1626, zoo als wij boven zagen, 

 is dit laatste tijdstip het gezochte. Vergelijkt men dit met 

 hetgeen aan het einde van § 4 voorkomt, dan blijkt daaruit, 

 dat het werk, beschreven in § 6, vroeger het licht zag dan dat 

 van § 4, en dat dus Nederland niet met Frankrijk behoeft te 

 deelen de eer van de Briggiaansche logarithmen 

 op het vasteland te hebben ingevoerd. 



8. Maar dit onderzoek, en bepaaldelijk de bewoordingen van het 

 privilegie, leert nog meer. Zoo als wij zagen, staat het privile- 

 gie op naam van adriaan vlack, terwijl op de titels van beide 



werken, in § 5 en 6 beschreven, Ezechiel de decker als schrij- 



5* 



