( 207 ) 



Bij de tafel der vergrootende breedte houdt iedere bladzijde 

 vijftien kolommen voor even zoo vele graden, terwijl er zestig 

 regels voorkomen voor de minuten van elk dier graden. 



Bij de tafel der kromstreeken heeft iedere bladzijde vijf 

 blokken, verdeeld ieder in drie kolommen met dezelfde hoofden 

 als bij de tafels van noot (1); terwijl ieder blok geldt voor 

 dertien vijftallen mijlen. Bij de achtste streek is ook hier de 

 inrichting anders : iedere bladzijde is verdeeld in veertien ko- 

 lommen, geldende voor even zoo vele opvolgende graden breedte : 

 In eene voorste kolom komen dezelfde 65 getallen mijlen voor 

 als bij de overeenkomstige tafels van noot (i). 



Bij deze tafels is het nu, dat wij eene poging waarnemen, 

 om het voorkomen van fouten te vermijden, die er zoo ligt — 

 aan voorbeelden ontbrak het toen reeds geenszins — ontstaan, 

 hetzij bij herdrukken der tafels, hetzij wanneer er onder het af- 

 drukken eener zelfde uitgave een of ander ongeluk met de letter- 

 ramen gebeurde. Daartoe werden zij op koper gegraveerd : een voor- 

 behoedmiddel, nog wel zoo afdoende als de latere stereo typ-dr uk. 



In deze uitgave zijn evenwel slechts de acht eerste vellen 

 A tot H, en de beide laatste Q en E gegraveerd : de overige 

 PtotP zijn gewoon gedrukt, waarschijnlijk omdat de gravure daar- 

 voor nog niet gereed was. Althans bij een lateren druk dezer 

 tafels van i 7 07 3 ) waren alle vellen op koper gegraveerd, het- 

 geen trouwens ook op den titel toen werd vermeld: terwijl op 

 den titel van de tafels in noot (&), omtrent dit graveeren der 

 uitkomsten geenerlei vermelding voorkomt. Bij geen dezer drie 

 tafels vindt men ook ergens eene voorrede of voorwerk, waarin 

 dit punt besproken had kunnen worden. 



Deze tafels, ten deele reeds van zeevaartkundigen aard, be- 

 hoorden dikwerf bij werken voor de zeevaartkunde, en werden 

 dus als zoodanig, veelvuldig gebruikt. Denkelijk zal hierin 

 wel de reden te zoeken zijn, dat de kosten, die zeker niet ge- 

 ring waren, konden worden gedekt : trouwens, de firma, die ze' 

 uitgaf, heeft zich gedurende een lang tijdsverloop met uitnemend 

 gevolg toegewijd aan het uitgeven van zeevaartkundige werken. 

 Deze firma // van keulen", met het uithangbord //in de ge- 

 gekroonde Lootsman, by de Nieuwe Brugh te Amsterdam 11 ge- 

 vestigd, is steeds met roem bekend geweest. Hoewel zij in 



VBRSL. EN MEDED AFD. NATUURK. 2de REEKS. DEEL VIII. 14 



