( 209 ) 



5. Leerende de W'jte van eenig pladt landt of waaier te meeten 



6. Leerende de diepte van eenigh dingh te meeten, 



7. Leerende de- hooglite van een Wolcke te meeten." 



Van dit werk komen er ook uitgaven van 1682 en 1714 7 ) 

 voor, volkomen gelijk aan de eerste. 



5. Vervolgens ontmoet men zijn //Nieuwe groote, Lich- 

 tende Zee Fakkel" in vijf deelen folio van 1682 tot 1684 8 ), die 

 in de volgende orde het licht zagen, 2, 1, 3, 5 en 4 ; zoo 

 als blijkt, behalve uit enkele voorredens, uit de opdrachten, ge- 

 teekend: 25 Grasmaand 1681; 30 Wijnmaand 168 J, 12 Gras- 

 maand 10 82, 1 Sprokkelmaand 1683, 1 Wintermaand 1684- 

 Het werk bevat een aantal fraaije kaarten met hare beschrij- 

 vingen en voorts een groot aantal profielteekeningen van kusten 

 en eilanden. Alleen op den titel van het tweede deel komt 

 behalve claas janz. vooght, ook als schrijver voor jan van loon. 

 Daar nu dit tweede deel, zoo als wij opmerkten, het eerst uit- 

 kwam, en daar van loon nergens verder voorkomt, mogen wij 

 onderstellen, dat hij zich teruggetrokken heeft van de mede- 

 werking : toch blijft het zonderling, dat deze verandering bin- 

 nen zoo weinige maanden heeft plaats gegrepen, daar het be- 

 arbeiden van deze verzameling noodzakelijk veel meer tijd heeft 

 gekost. Zoude men daaruit mogen opmaken, dat deze bundels 

 eigenlijk slechts het werk zijn van vooght alleen ? 



Onze vooght beklaagt zich zeer over andere uitgevers van kaar- 

 ten, die slechts oude kaarten wat oplapten en voor nieuw ver- 

 sleten, en toch hem uit wangunst beschuldigden van slecht werk, 

 In het tweede deel zegt hij daaromtrent: 



Waf loont ons meenigh brave Jonker 

 Eens anders Werk voor eggen vond ; 

 Soo hotst ons Goossen H volk in H donker 

 Ligt op een klip, of in de grond. 



Slechts in de voorrede van het vijfde deel, verklaart hij nog 



niet tot volle nauwkeurigheid der kaarten te hebben kunnen 



geraken ; en beschouwt hij deze eigenlijk als niet meer dan 



eene proeve, waarop hij afraadt volkomen vertrouwen te stellen. 



In de voorreden van het vierde deel prijst hij de kaarten van 



joannes de laat, en keurt die van arent roggeveen af: in de 



14* 



