( 211 ) 



Wat dal den driehoek teelt, verthoonende haar aart 

 Wat standt zy met haar hoek en zijd' altijd bewaart. 

 Voorts, na dat oVey genschap der eevenwxjaV ghe reghten 

 Verhandelt zijn, zoo komt die Raam in rangh aanheghten 

 Haar aart, en thoont ivel nel a"eenstemmigheyd van haar, 

 Maar dan wort ook gelhoont de Maatschappij daar naar 

 Van Raam en driehoek heyd\ en hoe een raam herschaapen 

 Tot eenen driehoek wort. Ten laadt sten komtmen raapen, 

 Hoe in een driehoek met een reghten hoek 't vierkant 

 Der reghte, die den reghten hoek altijdt bespant, 

 Is die vierkanten g'lijk de reghten, die de reghten 

 Resluien (sic) tusschen beyd\ Dees' ziet gy alles heghten, 

 Als schalmen aan malkaar, met voorsfels viermaal thien, 

 En aght, nalaatende de minste twijffhngh ghien." 



Merkwaardig in haar soort is de verdeeling der Wiskonst, 

 die men in de //Ïnleydiisg" aantreft: aldaar heet het. 



//De nakomelingen (der wijsgierigen) stellen de Heekenkonst 

 en Meet- || konst de voornaamste, uyt de welke voortvloeyen 

 niet alleen de Zang- ]| konst en Starkonst, maar ook de Meetdaad 

 of Landmetery, de || Zonnewijserskonst, de Stuurmanskunst, de 

 Gesigtskonst, de j] TVanschaduwkonst, de Spiegelkonst, de Door- 

 sigtkonst, de Stel- || konst, de Bouwkunst, de Sterkbouwkonst, 

 de Weegkonst, enz." 



Het werk, 671 bladzijden groot, bevat de zestien boeken; 

 de figuren, in hout gesneden, zijn telkens afgedrukt in vakjes, 

 die in de tekst zijn opengelaten. 



7. Hebben wij straks gezien dat de //Nieuwe groote Lichtende 

 Zeefakkel" van claas janz. vooght, vele drukken beleefde, zelfs 

 tot in het einde der achttiende eeuw, hetzelfde getuigenis van 

 deugdelijkheid verkreeg zijn //Handboek voor de Zeelieden 1 ' in zes 

 deelen 8 o. Het is mij niet gebleken, wanneer daarvan de eerste 

 uitgaaf verscheen, — denkelijk na 1697. (in zijn geheel al- 

 thans) daar dit werk niet voorkomt op de lijst, waarvan straks 

 sprake zal wezen. Maar ik heb voor mij liggen een eerste uit- 

 gaaf van het eerste deel in 1696 12 ), en een latere van 1776 13 ). 

 Op deze laatste uitgaaf is eerst twee jaren later in 1778, octrooi 

 gekomen: vandaar denkelijk dat de Copy van de Previlegiën 



