( 274 ) 



cilinder wordt afgetrokken,, maar, bij iedere afbreking van den 

 stroom in het solitair observatorium, op het hoofdstation de 

 stift tegen den cilinder wordt aangedrukt, en daarop een punt 

 of klein streepje aanteekent ; een oogenblik daarna bij de slui- 

 ting van den stroom wordt de stift door den magneet terug- 

 getrokken. 



Een oogopslag op de figuur IV is voldoende tot goed begrip dezer 

 inrichting. De rechte lijnen o o o o, die door opvolgende punten of 

 strepen zijn verkregen, zijn de controleurs van den isochronen 

 gang der twee uurwerken, en worden voortgebracht door de 

 in den verdeelden rand van het instrument op het solitair sta- 

 tion ingelaten vaste ebonitplaatjes. Loopt het uurwerk in het 

 solitair station sneller of langzamer dan in het hoofd- station, 

 zoo zullen deze lijnen niet meer evenwijdig zijn aan de as 

 van den cilinder, doch schuins staan en bij ongeregelden gang 

 zelfs met bochten zich kunnen vertoonen. Men wordt dus 

 ieder oogenblik op het hoofdstation gewaarschuwd, en indien 

 geen mogelijkheid bestaat om het solitair station te bereiken, 

 kan men het uurwerk op het hoofdstation in overeenstemming 

 brengen met den verkeerden gang van het ongenaakbaar uur- 

 werk, en de correcties aanteekenen, die deze verkeerde gang 

 noodzakelijk maakt. De constructie van een uurwerk, hetwelk, 

 zonder dat het behoeft opgewonden te worden, een geheel jaar 

 loopt, heeft, naar het oordeel van onzen beroemden chrono- 

 metermaker a. hohwu, dien ik hierover raadpleegde, hoegenaamd 

 geen bezwaar, zoodat op een hoogen bergtop een dusdanig uur- 

 werk zoude kunnen worden geplaatst, al heeft men slechts gedu- 

 rende een paar zomermaanden de gelegenheid om dat station te 

 bezoeken tot het nazien der instrumenten en het opwinden der 

 klok. Een telegraafdraad van dat solitair station naar het 

 hoofd-station is alles wat vereischt wordt om de registratie 

 dier ver afgelegen instrumenten te bewerkstelligen. 



Wij hebben tot dusverre gesproken van twee uurwerken, die on- 



een stalen naald (liever nog diamanten punt), in stede van door een potlood op 

 een blad papier, zeer vernuftig, dewijl dit koperblad, na in etswater gedompeld te 

 zijn, dienen kan tot het vervaardigen van een onbepaald aantal afdrukken, die men 

 aan de andere observatoriën kan zenden. 



