( 322 ) 



overzigt van een deel der theorie die er op betrekking 

 heeft. 



Het is reeds opmerkelijk, dat honderdtallen van stoomsche- 

 pen gedurende tientallen van jaren achtereen de zee bevaren 

 konden vóór dat men eene theorie van weerstand en voortstu- 

 wing had die eenigermate bruikbare uitkomsten gaf. 



Dit moet echter worden toegeschreven aan de grootere moei- 

 lijkheid der vraagstukken, wanneer men die behandelt alleen 

 met behulp van de, door den practicus nu eenmaal begrepen 

 wetten van den arbeid der krachten; omdat de arbeid verloren 

 in wrijving en botsing der waterdeelen gewoonlijk belangrijk 

 en slecht te schatten is. Daarentegen geeft de grondformule 

 voor het tijd-effect van krachten, door rankine impulsie ge- 

 genoemd, en waarvan het eenvoudig product van massa en 

 versnelling het dynamisch aequivalent is, dikwijls meer gemak 

 bij de behandeling, omdat de onderlinge werking der deelen 

 buiten invloed blijft en men niet alle bewegingen die zij 

 maken behoeft te kennen, doch slechts de ontbondenen in eene 

 gegevene rigting ; voordeden die niet worden weggenomen door 

 de noodzakelijkheid om alle krachten die op het stelsel wer- 

 ken in rekening te brengen, in plaats van slechts die, welke 

 arbeid verrigten. 



Dat nu echter proefondervindelijk blijkt, dat rankine's theo- 

 rie, die sedert 16 jaren min of meer in gebruik is gekomen, 

 als het beste wat men had, zelfs binnen de enge grenzen die 

 hij zelf er aan stelt, twintig percent te veel of te weinig weer- 

 stand aanwijzen kan, en zijne theorie van voortstuwing even 

 belangrijke verschillen kan geven, zonder dat er spoedig cor- 

 recties worden voorgesteld, bewijst wel dat er weinige wis- 

 kundigen zijn, die zich door het onderwerp aangetrokken 

 voelen. 



Tk mag daarom geene algemeene bekendheid met den stand 

 van het vraagstuk onderstellen, wil ik mijn doel bereiken. 



In eene bijlage A heb ik rankine's theorie van de werking 

 der schroef zoo kort mogelijk verzameld, omdat die niet gelijk 

 de theorie van den wederstand van schepen door hem zelven in 

 een handboek is gegeven» 



Mene bijlage B bevat het voorbeeld van toepassing van beide 



