( 324 ) 



onderstelde omtrent het niet opwekken van energie-verspillende 

 golven. 



Ik zal dat straks aantoonen. 



Maar wanneer men zich nu met rankine bepaalt tot sche 

 pen, die slechts de onvermijdelijke golven met zich voeren, 

 en buiten beschouwing laat de reactie van de massa van het 

 schip en van het water dat het medevoert tegen de voort- 

 stuwende kracht, zoolang de normale en eenparige snelheid 

 niet bereikt is, heeft men met twee oorzaken van weerstand 

 te doen. 



Beiden zijn indirecte werkingen der waterdeelen, die directe 

 werkingen op het schip doen ontstaan onder den vorm van 

 veranderde drukkingen op het ondergedompeld deel. 



De directe werkingen te bepalen leidt echter tot berekenin- 

 gen, die onuitvoerbaar zijn door te groote ingewikkeldheid. 



De indirecte werkingen zijn : 



1 ° het gevolg van de onvolmaakte vloeibaarheid, die een deel 

 van den totalen weerstand geeft dat bij werkelijke schepen on- 

 merkbaar is, doch bij zeer kleine modellen zelfs de^hoofdoor- 

 zaak van weerstand wordt, en evenredig is aan de snelheid 

 waarmede de betrekkelijke plaats verandering der deelen ge- 

 schiedt ; 



2°. de voortbrenging van wrijvingsdraaikolken, of het pro- 

 ces waardoor de oppervlakte van het schip waterdeelen door 

 wrijving medesleept en daaraan snelheid geeft. Dit proces is 

 eene combinatie van de directe en indirecte uitwerkingen van 

 adhaesie en onvolmaakte vloeibaarheid. In de volmaakte vloei- 

 stof zouden de door rankine bedoelde schepen, ééns in beweging 

 gebragt zijnde, zonder verderen weerstand met eenparige snel- 

 heid blijven bewegen. 



De voortbrenging van wrij vingsdraaikolken is de eenige oor- 

 zaak van wederstand, die rankine eene nadere beschouwing waar- 

 dig acht, met het oog op de practijk. 



Zij heeft eene uitwerking, welke ten eerste evenredig is aan 

 de massa van de cubieke eenheid water, eene naauwkeurig be- 

 paalde grootheid; ten tweede aan de tweede magt van de snel- 

 heid ; ten derde aan het wrijvend oppervlak. 



De snelheid van wrijving is echter niet dezelfde op elk deel 



. 



