( 342 ) 



§ 5. De reactie van den stroom water dien de schroef ach- 

 terwaarts drijft, is gelijk aan het product van drie factoren : 

 de massa der cubieke eenheid water, het aantal cubieke eenhe- 

 den water in elke tijdseenheid aangegrepen, en de snelheid, 

 in lengte-eenheden per genoemde tijdseenheid, die dat water 

 door de schroef verkrijgt. 



§ 6. De eerste factor is door proeven naauwkeurig bepaald 

 daar men het soortelijk gewigt van zeewater en de versnelling 

 van de zwaartekracht kent. 



§ 7. De tweede factor is het product van de doorsnede van 

 den stroom water dien de schroef achterwaarts zendt met zijne 

 snelheid ten opzigte van het schip. Men kan, als corioles, den 

 toestand beschouwen onmiddellijk voor de werking van den 

 voortstuwer op het water, of als rankine, onmiddellijk daarna ; 

 doch de uitkomst is dezelfde, daar de aangroeijing van snelheid 

 gepaard gaat met eene evenredige zamentrekking in de dwars- 

 doorsnede van den stroom. De laatste wijze is echter gemakkelij- 

 ker omdat het uit proeven schijnt te blijken, dat de zamen- 

 getrokken doorsnede overeenkomst met den inhoud van den 

 cirkel van gelijken diameter als de schroef min de doorsnede 

 van de naaf der schroef, die niet voortstuwend werkt. De 

 snelheid ten opzigte van het schip na de werking der schroef 

 is de som van twee grootheden : de snelheid van het schip, en 

 de snelheid ten opzigte van onverstoord water van den stroom 

 dien de schroef geeft, dat is de schijnbare slip van den stroom. 



§ 8. Bij een roeispaan of dergelijk werktuig zou de slip van 

 den stroom gelijk zijn aan die van het werktuig ; bij de schroef 

 echter is door de schuine werking op het water dit niet het 

 geval, doch gelijk de slip van de schroef maal het vierkant van 

 den sinus van den hoek dien haar werkend oppervlak met de as 

 maakt, een factor die verschilt voor elk element van de schroef 

 en den stroom, en die een reden van verlies zou daarstellen 

 bij de sehroef waardoor deze voortstuwer in de practijk zou 

 achterstaan bij alle directwerkende middelen als schepborden enz., 

 wa\e het niet dat de massa water waarop de schroef werkt, 

 in de practijk veel grooter kan zijn clan bij andere voort- 

 stuwers. 



§ i) De derde factor — de snelheid die liet water door de 



