( sa ) 



schouwe men den geheel gevormden tand Aan de buitenzijde 

 wordt de glazuurkap van zulk een tand, overal, waar slijting 

 het niet heeft doen verdwijnen, bekleed door een uiterst dun 

 vliesje ter dikte van 0.001 a 0.002 mM., de cuticula, Schraelz- 

 oberhautchen van kölliker. Allen die meenen dat oorspronke- 

 lijk een vliesje tusschen glazuurcellen en glazuurprismen ligt 

 laten dit vliesje bij den gevormden tand optreden als cuticula. 

 Zij daarentegen, die de glazuurcellen laten veranderen in gla- 

 zuurprismen zijn genoodzaakt het ontstaan der cuticula te ver- 

 klaren door afscheiding op of vervorming van meer naar buiten 

 gelegen weefselelementen. Yoor de aanhangers der eerste mee- 

 ning liggen derhalve de glazuurcellen aan de buitenzijde der 

 cuticula, voor de aanhangers der tweede meening omgekeerd de 

 glacuurcellen aan de binnenzijde van datgene wat later cuticula 

 zal worden. Terwijl nu de cuticula te dun is om celachtige 

 lichamen te herbergen en de woorden binnen en buiten tegen- 

 gestelde begrippen vertegenwoordigen, is duidelijk dat ten min- 

 ste een der twee geschetste opvattingen onjuist moet zijn. 



Zoo gemakkelfik het schijnt bij het onderzoek van tandprae- 

 paraten steeds deze logische noodzakelijkheid voor oogen te 

 houden, zoo moeilijk is het aan dezen eisch in de practijk te 

 voldoen. Uit mijne verzameJing kan men een aantal praeparaten 

 te voorschijn halen, die met volstrekte zekerheid bewijzen dat 

 het volkomen gevormde glazuur en de glazuurcellen gescheiden 

 worden door een cuticulair vliesje, dezelfde verzameling bevat 

 echter nog meer praeparaten waarin van een cuticula tusschen 

 glazuurprismen en glazuurcellen geen spoor te zien is en die 

 krachtig pleiten voor een ontstaan der prismen door metamor- 

 phose der cellen. Ik deel daarom reeds nu mede dat het gla- 

 zuur der snijtanden van Mus decumanus noch door uitzweeting 

 door een culiculair vliesje heen, noch door verkalking der gla- 

 cuurcellen op de wijze als tot heden toe werd aangenomen, ge- 

 vormd wordt en dat dit glazuur uit tweerlei soort van vezelen 

 wordt opgebouwd, waarvan die der eene soort niet alleen van 

 dwarsstrepen zijn voorzien, maar ook tusschen twee opvolgende 

 dwarsstrepen buikig gezwollen zijn, een noodzakelijk gevolg 

 van hunne ontwikkelingswijze. Tevens stip ik aan dat het be- 

 staan van tweeerlei soort van vezels mij noodzakelijk bleek te 



