( 53 ) 



zijn eer ik ze werkelijk had waargenomen en dat de gegrond- 

 heid mijner hypothese vrij gemakkelijk kan bewezen worden. 

 Ook mag ik niet met stilzwijgen voorbijgaan dat ik lang ge- 

 twijfeld heb, of mijn onderzoek eenig positief resultaat zou op- 

 leveren. Door hen die met soortgelijke onderzoekingen vertrouwd 

 zijn, zal mijne uitspraak volstrekt niet vreemd gevonden wor- 

 den. Het mikroskoop geeft bepaalde stadia van ontwikkeling te 

 aanschouwen ; zeer dikwijls beantwoorden de beelden niet meer 

 aan den toestand gedurende het leven, omdat technische eischen 

 dwingen vooraf chemische agentia te laten inwerken. De waar- 

 nemer moet het geziene combineeren en trachten uit het voor- 

 komen van de wellicht geschonden weefselelementen hunne le- 

 vensgeschiedenis op te maken. Dat men daarbij beheerscht wordt 

 door het juist geziene en niet altijd gelegenheid heeft de met 

 moeite gevormde hypothese experimenteel te toetsen, is uiterst 

 verdrietig en geeft rekenschap van het maar al te gewoon ver- 

 schijnsel, dat verschillende waarnemers, die hetzelfde histologisch 

 onderwerp bestudeerden, tot tegenstrijdige uitkomsten geraken. 

 Dat juist de snijtanden der knaagdieren het meest geschikt 

 zijn voor odon togen etische onderzoekingen, ligt voor de hand. 

 Die tanden groeien steeds door en wel zoo, dat terwijl het in 

 de mondholte uitstekend deel onophoudelijk door sterke afslij- 

 ting verdwijnt, aan het worteleinde nieuwe tandweefsels gevormd 

 worden. Die afslijting is zeer aanzienlijk ; zoo bedraagt ze bij 

 een volwassen jong konijn, dat met groen voeder en haver ge- 

 voederd wordt voor de snijtanden der achterkaak 0.5 m.M. in 

 het etmaal. Een merk dat met een tandboor in het glazuur 

 was aangebracht op 2.5 m.M. van den snijdenden rand was 

 juist na vijf dagen bezig aan den snijrand te verdwijnen; een 

 tweede merk op 3 m.M. afstand van den snijrand aangebracht, 

 trof na zes dagen gelijk lot. Terwijl nu de tanden der volwas- 

 sen dieren tamelijk wel dezelfde lengte behouden, mag men een 

 aangroeiing van 0.5 m.M. per etmaal postuleeren. Op hetzelfde 

 oogenblik geeft derhalve de snij tand van een knaagdier alle 

 stadia van ontwikkeling, een belangrijk voordeel dat elders te 

 vergeefs gezocht wordt. Konijnen en hazen leverden mij echter 

 praeparaten die mij niet veel verder brachten; daarentegen gaf 

 de hier te lande thans overal verspreide bruine rat (Mus decu- 



