( «o ) 



glazuurorgaan ligt, vertoont deze laag papillaire verhevenheden, 

 die van capillaire bloedvaatlissen voorzien zijn, In de vrije 

 ruimten tusschen de papillen zet zich het stratum intermedium 

 van het glazuurorgaan voort (fig. 7, P s tot P 5 ). 



Daar, waar de eerste sporen van dwarsstrepen in de proto- 

 plasma-cellen van het glazuurorgaan optreden, begint ook de 

 vorming van tandivoor. Tot recht begrip van het geheel moge 

 hier ook het een en ander omtrent de metamorphosen en ver- 

 richtingen der odontoblasten zijn plaats vinden. De eerste odon- 

 toblasten vond ik in den vorm van naakte protoplasma-cellen 

 met groote kernen en kleine lichamen, die aan den achterrand 

 van het glazuurzakje gelegen zijn (fig. 4, O B). Langs den bo- 

 ven- en voorrand van het zakje en den hals der retort, ziet 

 men ze een enkelvoudige laag vormen en zich verlengen, in 

 dwarsche richting op de lengte-as van den tand. Het naar bui- 

 ten gekeerd uiteinde steekt ter plaatse, waar de eerste sporen 

 van dwarsstrepen in de glazuurcellen zichtbaar worden, uiterst 

 fijne, niet dan bij sterke vergrooting goed te onderscheiden, 

 draadjes uit (fig, 17, UOB). Deze fijne uitloopers dringen 

 tusschen de elementen van het glazuurorgaan in. Hoewel in 

 fig. 7 het tandivoor aan de glazuurzijde, en eveneens aan 

 de pulpazijde een dubbele contour vertoont, meen ik die niet 

 te mogen houden voor de optische uitdrukking van een be- 

 grenzend vliesje, omdat de dikte der dubbel gecontoureerde 

 grens in dikkere praeparaten grooter is. Eeeds spoedig vormt 

 zich aan de buitenzijde der odontoblasten een dun scherfje 

 ivoor. Onmiddelijk aan de binnenzijde van het ivoorscherfje 

 ligt een capillair bloedvat, dat door talrijke loodrecht daarop 

 geplaatste takjes met het bloedvaatnet der pulpa samenhangt 

 (fig. 7 en 17, BC). 



Keeren wij thans terug tot de elementen van het glazuur- 

 orgaan, die wij verlaten hebben, toen zich de eerste sporen van 

 dwarsstrepen in de protoplasma-cylinders vertoonden. Uit het. 

 door twee op elkander volgende dwarsstrepen gevormd segment 

 ontstaat een kogelrond, helder, homogeen, sterk lichtbrekend 

 bolletje. De aldus gevormde bolletjes nemen de gedaante van een 

 ellipsoide aan, waarvan de lange as loodrecht op de lengteas der 

 protoplasma-cellen staat. Bij het verkalken versmelten de in een 



