( 66 ) 



meen daardoor den lezer beter te zullen overtuigen van de ge- 

 grondheid mijner besluiten. Eeeds in den aanvang mijner na- 

 sporingen, toen ik reeds het eigenaardig voorkomen der glazuur- 

 prismen in de snij tanden der rat kende, vond ik in mediane 

 doorsneden der kaken van pasgeboren ratten op het geheel ge- 

 vormde glazuur een laag cylinder-epithelium liggen. De aan het 

 glazuur grenzende vlakten der epithelium-cellen waren door een 

 dikken, helderen wand met dubbele contouren van het glazuur 

 gescheiden. De heldere deksels vormden een samenhangend vliesje. 

 Eerst later maakte ik kennis met de knoppen der protoplasma- 

 cellen van het glazuurorgaan en spoedig daarop werd het mij 

 duidelijk dat de dwarsstrepen der glazuurprismen het gevolg 

 zijn van het knopvormend proces der protoplasmacellen. In 

 een met chroomzuur behandelde doorsnede stootte ik toen tot 

 mijne niet geringe verbazing op beelden, zoo als ze door 

 waldeijer in het Handbuch der Lehre von den Geweben beschre- 

 ven en door wenzel zijn afgebeeld *). Een verzameling gladde 

 vezels zonder eenig spoor van dwarsstrepen of buikvormige uit- 

 zettingen, vormde het optisch beeld van vezels met dwarsstre- 

 pen, eenvoudig doordien de strepen kruiselings elkander bedek- 

 ten. Aanvankelijk zag ik geen kans deze waarneming in over- 

 eenstemming te brengen met mijne vroegere ervaringen omtrent 

 het knopvormend proces. Ik waagde toen de hypothese, dat 

 in het glazuur tweeërlei soort van vezels voorhanden is. Het 

 toeval was mij gunstig; in hetzelfde praeparaat, waarin dwars- 

 strepen door kruising van gladde vezels werden gesimuleerd, 

 vond ik een builengewoon dun stukje glazuur, dat aan uit- 

 schieten van het mes bij het snijden zijn dunheid te danken 

 had. Het zuur had daar ter plaatse den tand minder krachtig 

 aangetast, we.Uicht omdat de tandkas eenige beschutting ver- 

 leend had. De ll de afbeelding, die met minutieuse zorg naar 

 de natuur is geteekend, doet zien, wat bij goed centraal licht 

 en scherpe instelling in het dnnne stukje is waar te nemen. 

 Dat een der gladde vezels tamelijk ver, vrij naar buiten uit- 

 steekt, versterkt mijns inziens de bewijskracht van dit praeparaat. 



*) Untersuchungen über die Entwickelung der Zahnsubstanzen von Dr, E. wenzel, 

 1871, fig. 17. 



