(316 ) 



zelfs moeijelijk haar geheel in den neutralen toestand terug te 

 brengen, wanneer ik dit wilde ; een spoor van overgebleven elec- 

 triciteit was toereikend om de lading weder voort te brengen. 

 Het best slaagde ik er in door de electroden met elkander in 

 contact te brengen en eenigen tijd de beweging voort te zetten. 



IL DE DUBBEL-ELECTROMACHINE MET EBONIETSCHIJVEN. 



De zoogenaamde dubbel-electromachines, op de eenvoudigste 

 wijze te zamengesteld, bestaan uit één vaste schijf, aan weers 

 zijden waarvan een draaijende schijf zich beweegt. 



Het eerste exemplaar daarvan werd vervaardigd door Dr. 

 p. j. kaiser, te Leiden, in 1869, en dit toestel bewees de 

 juistheid zijner opmerking, dat de HOLTZ-machine met slechts 

 één draaiende schijf, eigentlijk maar een halve machine is, voor 

 zoover de hoeveelheid der verkregen electriciteit betreft. Zijn 

 machine met schijven van 26 centim. middellijn leverde vonken 

 van 12 centim. en de hoeveelheden electriciteit, opgeleverd met 

 twee bewegelijke schijven, vergeleken met één bewegelijke schijf, 

 verhielden zich als 2.12: 1. 



In het jaar 187 maakte poggendoeït, onafhankelijk hier- 

 van, een dubbel- electromachin e bekend, door hem vervaardigd, 

 naar aanleiding van nieuwe, door hem ontdekte, verschijnselen 

 bij de gewone HOLTZ-machine. Zij bestond uit twee dergelijke 

 afzonderlijke toestellen, waarvan de electroden op vernuftige 

 wijze gecombineerd waren, terwijl de schijven door een gemeen- 

 schappelijke as bewogen worden. 



Beschrijving der machine. Ik geloof de eenvoudigste dubbel- 

 machine te hebben zamengesteld door ook in dit geval de con- 

 structie van boechhaudt toe te passen. Derhalve heb ik de 

 vaste schijf met de beide openingen voorzien, en aan beide zij- 

 den daarvan, papierbelegsels met cartonspitsen aangebracht, ver- 

 der op een afstand van eenige millimeters aan weerskanten een 

 draaiende ebonietschijf bevestigd met een diametralen conductor, 

 en een stel electroden, die paarsgewijze verbonden zijn. Het 

 in- en uit elkander nemen der deelen blijft even gemakkelijk 

 als bij de enkelvoudige machine. 



