( 342 ) 



Van ceulen eindigt dit eerste gedeelte met het vers : 



.•/Ich thu das ineine, Soo viel mijr God bescheert, 



Ein ander thu das seine, Soo vvirdt de Gonst ghemheert." 



Het tweede gedeelte bevat met doorloopende pagineering, 

 Eol. IV — 1 1 4 2 , de //Interest-Rekeninghe", waarin hij on- 

 derscheidene vraagstukken van gewone en zamengestelde inte- 

 rest, van disconteering en rabat, van gezelschapsrekening be- 

 handelt. Dit werk werd door den schrijver zelven van eenige 

 waarde gerekend: hij eindigde het met de woorden //Godt alleen 

 de eer", en rekende een dier vraagstukken van genoeg gewicht, 

 om het op den eersten titel te doen graveeren : //Een leent [aan] 

 7 ander [A, B, C, D, E, E en G] 1 / [gulden] , op gelijcke 

 intrest ten 100 int iaer. A ghebruickt l| zijn deel [van de 1000 

 gulden] 12, B 10, C 9, D 8, E 6, F 5, G 3 maent. Betaelt 

 elck ten einde [bij het einde] zijns || tyds. voor geleent geit ende 

 gewin [voor kapitaal en interest, zouden wij zeggen] A 300, 

 B 280, C 260, D 256, E £44, E 240, G 220/ [gulden] !| . 

 Vrage na het geleent geit van elck, ende na den intrest ten 

 100 int iaer" 



Dit gedeelte droeg hij op aan de //Edele Achtbare Wyse |{ 

 seer Voorzienige Heeren, Schovt, || Bvrgermeesteren, ende 

 Regierders der II stede Leyden." De theorie behandelde hij 

 Eol. 77 l — 105', en gaf daarop Fol. 105 1 — 108 2 zijne „Sa; 

 f e (en t>att 3nfere£t" te g en ^en penningh 4 tot 20 en 25, en 

 daarop tegen 4—20 ten 100 in 't Jaer. Reeds bij de theorie 

 behandelde hij 134 vraagstucken, die daarop betrekking hebben ; 

 achter de tafels, laat hij Eol. 109' — 1 1 3 2 nog de Exempelen 

 135 — 178 als voorbeelden daarbij volgen. 



Merkten wij zoo even op, dat van ceulen zelf aan deze 

 Interest- Rekeninghe nog al eenig gewicht hechtte, evenzoo was 

 ook de meening van andere deskundigen. In den jare 1599 

 toch werd er door de Leidsche Magistraat eene onderzoek in- 

 gesteld //tot het maecken vande rednctien vande Jaer-custinghen 

 tot gereede penningen" : daartoe werd eene commissie van 

 experts (//alle inde cijfer-conste wel er varen 1 ' ) benoemd, onder 

 den Stadssecretaris jan van hout : zij bestond uit den reeds 

 genoemden symon fransz. van merwen, jan pietersz dou, 



