f 14 ) 



wordt dan van voren. Alle levende weefsels, zonder onder- 

 scheid, nemen aan de woekering deel. De vier merenchy in- 

 lagen en de tot de vaatbundels behoorende cellen, vormen in 

 het inwendige van het cecidium een intensief groen gekleurde, 

 kleincellige weefselmassa, welke het voedsel der larve uitmaakt 

 en scherp afsteekt tegen het kleurlooze of roode weefsel, dat 

 uit de overige bovengenoemde cellagen van het blad ont- 

 staat, arm is aan inhoud, maar door de wandverdikking der 

 cellen eenige beschutting aanbiedt tegen den angel der sluip >< 

 wespen, die de larve vervolgen. Het groene weefsel met de 

 daartoe behoorende vaatbundels schijnt als homoloog met den 

 centraalcylinder van stengels en wortels beschouwd te moeten 

 worden. In het cecidium is het contrast tusschen dit en 

 de overige deelen veel belangrijker dan het verschil tusschen 

 de overeenkomstige weefsels van het onveranderde blad, zoo- 

 dat de som der veranderingen, door de cecidiumvorming te- 

 weegbracht, uit een anatomisch oogpunt diep ingrijpend 

 moet worden genoemd. 



Prepareert men in een waterdroppel het genitaalapparaat 

 van Nematus Capreae uit de chitinstukken van het achter- 

 lijf los, dan vindt men daarin dezelfde structuur terug, 

 welke gevonden wordt bij de overige afdeelingen der Hyme- 

 noptera. Onmiddellijk in het oog vallen de drie volgende 

 deelen : vooreerst de eierstokken, die niets bijzonders aan- 

 bieden, verder de » giftklier" en eindelijk de »giftblaas". De 

 giftklier bestaat uit een stelsel van betrekkelijk dikke, fraai 

 vertakte buizen, of juister gezegd draden, van een vrij ge- 

 compliceerde structuur, geheel overeenstemmende met die 

 van de ware giftklieren der wespen, hommels en bijen. 

 Het is een merkwaardige eigenschap van dit orgaan, dat 

 zich in het midden der draden een zeer fijne buis bevindt, 

 blijkbaar stevig genoeg om steeds, als overal open kanaal, de 

 afgescheiden stof naar de blaas te voeren. In deze buis komen 

 een groot aantal fijne zijbuisjes uit, waarschijnlijk even zoo- 

 veel als er afscheidende kliercellen in de giftklier voorkomen. 



De hoofdinhoud van de bolvormige blaas, waarvan de 

 middellijn ongeveer 1 / 3 mM. bedraagt, is een glasheldere 

 dikke vloeistof, die uit eiwit bestaat, dat zich door verschil- 



