f 15 ) 



lende eigenschappen met albumine laat vergelijken, maar 

 daarvan natuurlijk uit een physiologisch oogpunt geheel 

 verschilt. Het vergift uit de giftblaas van wespen, bijen en 

 hommels is eveneens een eiwitachtige stof *), en volgens 

 Faye.ee is het vergift van de cobraslang een eiwit, dat met 

 de ptyaline van het speeksel moet vergeleken worden. 



De cecidiumvorming bij Nematus berust ongetwijfeld op de 

 werking van de stof, welke door de giftklier wordt afge- 

 scheiden en dus homoloog is met het vergift der angeldra- 

 gende Hymenoptera. Dit volgt ten eerste uit het feit, dat 

 elk wondje door het insekt gemaakt, ook wanneer daarin 

 geen ei gelegd wordt, toch een cecidium voortbrengt, dat wel 

 veel kleiner is dan dat, waarin zich later een larve ontwikkelt, 

 maar daarmede toch in alle verdere opzichten overeenstemt f). 

 Indien de wesp haar ei niet in de wond, welke zij gezaagd 

 heeft, aflegt, is de hoeveelheid daarin gebracht eiwit uit 

 de giftblaas steeds veel geringer dan wanneer het ei wel 

 in de wond is gebracht ; bij zorgvuldige waarneming kan 

 men zich ligt overtuigen van het zeer merkwaardige feit, dat 

 de grootte van 't cecidium steeds evenredig is met de grootte 

 der gemaakte wond en met de hoeveelheid van het daarin 

 gebrachte eiwit §). Het tweede bewijs, dat ik geven kan. 

 voor de stelling dat de cecidiumvorming hier niet van het 

 ei of de larve, maar van het volkomen insekt uitgaat, berust 

 op de volgende proef. 



Zoodra de wesp haar ei heeft gelegd, is het gemakke- 

 lijk om met een sterke loupe dit ei binnen in het blad 

 waar te nemen, en het met een fijne naald te doorsteken. 

 Het gevolg hiervan is, dat de cecidiumvorming niet onderdrukt 

 wordt, maar voor zoover de ruwe verwonding, waardoor 



*) Het vergift uil de giftblaas van wespen, welke een paar jaar in 

 alcohol waren bewaard, was gecoaguleerd, maar bleek in menselielijke 

 huidwonden gebracht, hoezeer verzwakt, nog steeds werkzaam te zijn. 



f) De verwonding op zich zelf is niet de oorzaak der woekering, 

 want andere zaagwespsoorten maken, zonder gevolg, geheel overeen- 

 komstige wonden in de wilgebladen. 



§) Kunstmatige injectieproeven in wilgebladen met den inhoud der 

 Nematusblaas gaven slechts een twijfelachtige woekering of mislukten 

 geheel, — mijn hand kon niet wedijveren met het werktuig der zaagwesp. 



