( 18 ) 



meer en meer normaal, en ten slotte verschillen zij in geen 

 enkel opzicht van de onveranderde bladen. Enkele uit de 

 gal gevormde takjes dragen zelfs van den aanvang af nor- 

 male bladen. Blijkbaar blijft dus de door de larve afge- 

 scheiden stof in dit geval een begrensde hoeveelheid, die 

 niet o-eschikt is voor zelfstandige vermeerdering en die het 

 protoplasma der plant niet blijvend chemisch verandert. 



Een met het thans beschreven geheel overeenkomstig 

 verschijnsel heb ik waargenomen bij het doorgroeien van 

 de »heksebezems" der berken en van de knoppen van Corylus 

 Avellana, welke door Phytoptus Coryli in ceeidiën veran- 

 derd waren. 



Dat door cecidiënvorming veranderde wortels bij voortzetting 

 van den groei terugkeeren tot hun oorspronkelijke eigenschap- 

 pen, leert het belangwekkende cecidium van Cecidomyia Poae 

 aan Poa nemoralis. Van dit cecidium is het hoofddeel een zeer 

 vreemdsoortige bundel van eigenaardig gewijzigde wortels, 

 welke ver boven den grond uit den stengel naar buiten 

 breken. Behandelt men een halm, waaraan zich zulk een 

 cecidium bevindt, als stek, dezen op een beschaduwde plaats in 

 lossen humusgrond stekende, dan ziet men aan enkele exem- 

 plaren uit de toppen der cecidiuinwortels, of onmiddellijk onder 

 deze toppen, volkomen normale Poawortels te voorschijn 

 komen * ). De overgang is plotseling ; de stof, die bij de vor- 

 ming der cecidiumwortels een rol heeft gespeeld, was dus reeds 

 geheel uitgeput, toen de groei opnieuw tot voortzetting kwam. 



En wat nu ten slotte de ceeidiën betreft, welke op bladen 

 voorkomen, ook zij kunnen niet over hun maat groeien, 

 zonder hun specifieke eigenschappen als cecidium te verliezen. 

 Ik heb dit waargenomen aan de draadvormige aanhangselen, 

 welke op de bedeguaren, dat is op de veelkamerige, door 

 Rhodites Rosae voortgebrachte ceeidiën onzer wilde rozen 



*) Daar zich in de nabijheid der galwortels een knop bevindt, is het 

 mogelijk uit de krachtigste gallen een geheele plant op te kweken. Een 

 op deze wijze voortgebracht zeer forsch individu van 'Poa nemoralis heeft 

 in mijn tuin te Delft gebloeid. Bijzondere eigenschappen heb ik daaraan 

 niet kunnen bespeuren; de plant was zelffertiel en draagt thans een 

 groote hoeveelheid rijp zaad. 



