( 20 ) 



De verdere vraag, of wij de tot cecidiumvorming aanleiding 

 gevende stoffen moeten beschouwen als gewone eiwitten, die 

 als bijzonder krachtig voedsel dienst doen, of wel als 

 enzymatisch-werkende lichamen, die een effect voortbrengen, 

 dat niet in verhouding staat tot de quantiteit der stof welke 

 daartoe aanleiding geeft *), laat zich gemakkelijker beant- 

 woorden dan de voorgaande. Keeren wij daartoe terug tot 

 Nematus Capreae en Salix amygdalina. 



Reeds een oppervlakkige beschouwing van de grootte van 

 het gansche insekt, in vergelijking tot de hoeveelheid ceci- 

 diën, welke daardoor kunnen worden voortgebracht (onge- 

 veer een honderdtal) en onder wier last de wilgetakken bui- 

 gen, overtuigt ons spoedig, dat hier werkingen van een gansch 

 bijzonderen aard moeten bestaan. Tracht men door bereke- 

 ning vast te stellen, hoeveel eiwit, gezamenlijk met het ei 

 en het uitgestorte vocht, in elke wond wordt gebracht, 

 hetgeen gemakkelijk geschieden kan door het bepalen van 

 de grootte der giftblaas, van het getal der eieren en van de 

 afmetingen van deze, zoo vindt men een hoeveelheid, die bij 

 benadering 0.06 cub. mM. bedraagt; de massa van het ei, 

 die, zoo als wij zagen, onwerkzaam is, is hiervan meer dan 

 de helft. Vergelijkt men deze hoeveelheid met die van het 

 door schatting ongeveer te bepalen volumen van het levend 

 protoplasma van het cecidium, dat zeker 10 cub. mM. overtreft, 

 dan bespeurt men, te doen te hebben met twee grootheden van 

 verschillende orde, en het schijnt daardoor, in verband met 

 de boven gegeven beschrijving, als bewezen te kunnen 

 worden beschouwd, dat de specifieke stof, afgescheiden 

 door Nematus Capreae, — en ik zie geen enkele reden 

 om deze conclusie niet tevens op alle andere cecidiën 

 toe te passen, — een eiwitachtig lichaam is, dat niet als 

 gewoon voedend eiwit werkt, waardoor slechts een aequivalente 

 hoeveelheid protoplasma en niet meer zou kunnen ontstaan, 

 maar als een enzymatisch lichaam, waarvan het effect, in 

 getallenmaat, van andere orde is dan de werkende hoeveelheid. 



*) Ook sommige anorganische zouten werken bij den groei en de 

 ontwikkeling op de laatstbedoelde wijze. 



