( 111 ) 



Beide brieven berusten in de Bibliotheek der Leidsche Uni- 

 versiteit. 



21. Maar toch schijnt het dat deze pogingen van Des- 

 cartes niet naar wenscli geslaagd zijn. Op blz. 87 immers 

 van zijn laatste boekje verhaalt Waessenaer, dat de »soo 

 kleyne somme van 600 gulden weynigh soude hebben kon- 

 nen strecken, verdeelt wordende over alle Gast- en Arm- 

 huysen der stadt Leyden", en het dus »best soude sijn de- 

 selve in 't geheel te geven tot onderstant van 't Arme 

 Pesthuys der Stadt Leyden, daer alle armen sonder onder- 

 scheyt in haren uyttersten noodt deel aen hebben, ende een 

 toevlucht in vinden". 



Wanneer wordt aangenomen, dat Waessenaer en Descartes 

 geheel zamen gaan, zoowel in dit eindbesluit als in de beide 

 brieven, zoo even aangehaald: dan schijnt men niet te heb- 

 ben kunnen slagen in het terugkrijgen van het geld, en dan 

 moet wel deze laatste redeneering dienen, om op redelijke 

 wijze den aftocht te dekken. Trouwens het doel was be- 

 reikt : Stampioen had het geld moeten betalen ; en het schijnt 

 wel dat hij sedert zijne lust tot weddingschappen heeft op- 

 gegeven. 



Op de volgende bladzijde blz. 88 vindt men dan de»quijt- 

 scheldinge vande Regenten van 't Pesthuys", gedateerd op- 

 den xvijen October, inden Iare xvjhond. xL, dus slechts 

 twaalf dagen na den laatsten brief van Descartes aan de 



WlLHEM. 



22. En daarmede was de strijd ten einde, en kwamen de 

 strijders tot rust. Door de verschillende bescheiden is het 

 gelukt, naar ik vertrouw, om licht te werpen op deze ove- 

 rigens raadselachtige zaak ; trouwens Descartes, waarvan de 

 krachtige medewerking, zoo niet de werkelijke aansporing 

 en de krijgskundige leiding duidelijk is gebleken, bleef geheel 

 achter de schermen. 



Echter niet zoo geheim, of Stampioen begreep het wel, 

 zooals is af te leiden uit de woorden : 



»Ende indien Waessenaer, ofte beter zijn Meester meerder 

 daer van begeert, mijn Knecht Ondersoeck sal hem eens een 

 beter Verre-kijcker sonder circkeltjes daer toe weten te drayen : 



