( 124) 



phylogenie van het zenuwstelsel der Vertebraten. Spr. ver- 

 meldt de verschillende hypothesen, die, meer bijzonder met 

 betrekking tot de centraaldeelen van het zenuwstelsel: her- 

 senen en ruggemerg, tot heden aanhang gevonden hebben. 

 In het zenuwstelsel der Nemertea, dat in zoovele opzichten 

 nog op een recht primitieven trap staat, wordt door spr. 

 een toestand aangetroffen, die niet alleen de centrale deelen 

 van het zenuwstelsel, maar ook de peripherische banen en 

 het ingewandszenuwstelsel der gewervelde dieren in eersten 

 aanleg schijnt te bevatten. Met terzijdestelling van de vroeger 

 door hem en anderen gehuldigde voorstelling, als hadde men 

 zich de wording van het ruggemerg door samensmelting van 

 twee aanvankelijk zijdelingsche zenuwstammen te denken, 

 wenscht hij thans eene meer doeltreffende oplossing van 

 dit phylogenetische vraagstuk aan de hand te doen. De ge- 

 gevens daartoe werden grootendeels verschaft door in alkohol 

 geconserveerd materiaal, dat van de reis van de Challenger 

 afkomstig was. 



In hoofdzaak komen deze nieuwe beschouwingen hierop 

 neder. Bij alle Nemertinen is naast de zijdelingsche stam- 

 men een dorsomediane zenuwstam in den samenhangenden 

 zenuwplexus aanwezig, die of in het integument, of te midden 

 der spierlagen gevonden wordt. Deze stam is het aequivalent 

 van het ruggemerg; van hem gaan gepaarde, metameer ge- 

 plaatste dwarsstammen af, die het lichaam omspannen en 

 fijne takjes naar spieren en integument afgeven. 



Deze dwarsstammen laten zich ongekunsteld met de meer 

 primitieve ruggemergszenuwen der lagere Chordata vergelij- 

 ken ; ook in dit opzicht, dat door hen viscerale takjes naar 

 den darmwand en de bloedruimten worden afo-eo-even. 



o o 



Naast deze hoofdpunten verdienen nog een tweetal vragen 

 de aandacht, en wel: 1°. zijn van de zijdestammen en her- 

 senlobben der Nemertinen bij de Vertebraten nog rudimen- 

 taire overblijfselen aanwezig? 2°. Is ook van den zoogen. 

 nervus vagus der Nemertinen bij de Vertebraten nog een 

 spoor te vinden? 



De eerste vraag beantwoordt spr. in dien zin, dat wellicht 

 de ramus lateralis nervi vagi of nervus lateralis der lagere 



