NO. 4— P" r= + 6,52 mg*. 

 Herleiding tot het luchtledige, volgens den 



Heer Krediet — 1,90 » 



P"— PI (in 1881) —3,80 » 



geeft N°. 4— PI. = + 0,82 mgr. 



Het verschil van dit resultaat met de beide andere resul- 

 taten wordt voldoende verklaard, als men mag aannemen, 

 dat het kilogram P" op nieuw in gewicht verminderd is, 

 terwijl de kilogrammen N°. 4, N°. 5 en N°. 7 sedert 1856 

 zeer nabij hun gewicht gehouden hebben. 



Dat verguldkoperen gewichtstukken zwaarder worden, zou 

 verklaard kunnen worden, hetzij door oxydatie, onder de 

 goudhuid door, hetzij door aanhechten van vocht, stof of 

 schimmel. In een tropisch klimaat kan laatstgenoemde oor- 

 zaak althans voorkomen, ten minste indien de voorwerpen aan 

 de lucht zijn blootgesteld en niet van tijd tot tijd afgewre- 

 ven worden ; zij worden dan dikwijls op sommige plaatsen, 

 door een stervormig weefsel van myceliumdraden overdekt. 

 Dat echter dergelijke gewichten lichter worden, schijnt 

 raadselachtig. Bij in het vuur vergulde stukken zou het ge- 

 wichtsverlies, meende Stamkaiit, kunnen toegeschreven wor- 

 den aan het verdampen van achtergebleven kwik uit de 

 goudlaag; hoewel mij dit, wegens de hooge temperatuur, 

 waaraan een stuk bij het vergulden wordt blootgesteld, 

 zeer twijfelachtig voorkomt. Maar zes van de zeven kilo- 

 grammen van 1856 zijn (V. en M., l ste Reeks, Deel VI, 

 blz. 94) galvanisch verguld; alleen N°. 1, dat lichter van 

 kleur en matter is dan de andere kilogrammen, is, blijkens een 

 schrijven, dd. 23 Januari 1856, van E. Wenckebach, die de 

 7 kilogrammen geleverd heeft, aan Stamkart, in het vuur 

 verguld, en N°. 2, dat zoo sterk in gewicht verminderd is, 

 behoort dus onder de zes galvanisch vergulde kilogrammen. 

 Wat P" betreft, dit kilogram is door den Heer Olland in 

 1872 geleverd; het is in het vuur verguld, maar ook hij 

 is overtuigd, dat zulk een kilogram na die bewerking geen 

 kwik meer bevatten, en dus niet door verdamping van kwik 

 in gewicht verliezen kan. 



