( 148 ) 



Het is mij voorgekomen, dat eene andere omstandigheid 

 van dit lichter worden de oorzaak kan zijn. Stamkart heeft 

 den inhoud der kilogrammen bepaald door weging van de 

 hoeveelheid water, die zij verplaatsten, wanneer zij in eene 

 met die vloeistof gevulde halve litermaat gedompeld wer- 

 den. Bij de kilogrammen N°. 1 — 7 werd eerst de koperen 

 halve liter maat met het daarop passende dekglas gewogen, 

 zoowel ledig als met gedestilleerd water gevuld; daardoor 

 werd, met inachtneming der temperatuur, haar inhoud nauw- 

 keurig bekend. Dit gebeurde vooraf op drie verschillende 

 dagen. 



Bij de bepaling van den inhoud van een kilogram werd 

 eerst de maat met water gevuld, en met het glas gedekt ; 

 en daarna, met het kilogram er bij, op een der schalen 

 gelegd, terwijl op de andere schaal tarra gelegd werd om 

 er evenwicht mede te maken. Nu werd, nadat de dekplaat 

 van de litermaat was afgeschoven, de knop van het kilo- 

 gram afgeschroefd, de overblijvende cilinder en de knop er 

 naast in het water gelegd, de dekplaat er op nieuws opge- 

 schoven, en het verlies aan water bepaald door op de schaal, 

 waar zich de litermaat bevond, gewichten bij te leggen, 

 totdat het evenwicht op nieuw hersteld was. 



Voor elk kilogram werd die bewerking tweemaal uitge- 

 voerd, terwijl de correcties der gebruikte gewichten in re- 

 kening werden gebracht. 



Bij het kilogram P" is het niet zeker, dat Stamkart 

 denzelfden weg gevolgd heeft ; hoewel hij namelijk den ku- 

 bieken inhoud opgeeft der ruimte die in het schroefgat 

 onder den knop overblijft, als deze is aangeschroefd, geeft 

 hij den inhoud van het geheele stuk, alsof die ruimte lucht- 

 dicht afgesloten was, en dus bij de berekening van het ge- 

 wichtsverlies in de lucht niet in rekening gebracht mocht 

 worden. 



Nu is het mijns inziens niet geheel onmogelijk, dat er 

 bij sommige der kilogrammen N°. 1 — 7 eenig water in de 

 schroefgangen van het gat onder den knop is gebleven; in 

 de handschriften van Stamkart vindt men niets vermeld 

 omtrent bijzondere voorzorgen 5 ) om dit te vermijden. En 



